شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ١٩٥ - هدفِ امتحانات الهى
اَلْأَنْفُسِ وَ اَلثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ اَلصّابِرِينَ)؛[١]قطعاً همۀ شما را با چيزى از ترس، گرسنگى و كاهش در مالها و جانها و ميوهها، آزمايش مىكنيم و بشارت ده به استقامت كنندگان.
با لام و نون تأكيد مىفرمايد حتماً تمام شما را آزمايش مىكنيم به مقدارى از ترس از دشمن و آسيب مشركان و ترس از گرسنگى در اثر مشغول شدن به جهاد در راه خدا و يا در اثر قحطى و با كمبود در ثروت و از دست دادن جانها در جنگ و نيز با كمىِ ميوهها. و مىفرمايد به صابران بشارت ده كه در اثر صبر بر سختىها و آزمايشهاى الهى بر ايشان ثواب بزرگ و عاقبت نيكويى است.
در سورۀ مائده مىفرمايد: (يا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اَللّهُ بِشَيْءٍ مِنَ اَلصَّيْدِ تَنالُهُ أَيْدِيكُمْ وَ رِماحُكُمْ لِيَعْلَمَ اَللّهُ مَنْ يَخافُهُ بِالْغَيْبِ)؛[٢]اى اهل ايمان خداوند شما را به چيزى از صيد كه دستها و نيزههاى شما به آن مىرسد، مىآزمايد تا معلوم شود چه كسى در پنهان از خدا مىترسد.
در محدودۀ حرم مكّه مخصوصاً در حال احرام كه حاجى براى عمره يا حج احرام مىبندد، چند چيز حرام است، از جمله صيد و شكار كردن كه مىفرمايد اين صيد در حال احرام وسيلۀ آزمايش شما است تا معلوم شود آيا واقعاً در پنهان هر چند كسى شما را نبيند، از خدا مىترسيد و از عمل حرام خوددارى مىكنيد يا خير؟
هدفِ امتحانات الهى
مسلمانان در صلح سال حديبيّه وقتى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم و مسلمانان براى عمره با حال احرام حركت مىكردند وسط راه با حيوانات وحشىِ زيادى روبرو شدند، بطورى كه مىتوانستند آنها را با دست و نيزه صيد كنند و بعضى نوشتهاند اين شكارها به قدرى زياد بود كه دوش به دوش مركبها و نزديك خيمهها رفت و آمد مىكردند و وجود اين همه شكار در دسترس مردمِ آنجا، بى سابقه بود. و اين يك نوع آزمايش الهى براى مسلمانان به حساب مىآمد، خصوصاً با توجّه به اينكه آنها به تهيه غذا از
[١]. بقره (٢)، ١٥٥.
[٢]. مائده (٥)، ٩٤.