شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٢٦ - اصلاح جامعه و اجراى حدود
ايراد فرمودند و آن موقع مواردى از فتنه و اختلاف ديده مىشد و مردم در مدينه دو دسته بودند، عدّهاى طرفدار عثمان بودند و عدّهاى طرفدار حضرت على عليه السلام، و لذا به مردم سفارش مىكند در خانه هايتان بمانيد و شايد خطابشان به بعضى است و مىفرمايد در فتنهها شركت نكنيد و در گروه بازىها و دسته بندىها داخل نشويد[١].
ابن ابى الحديد مىنويسد: «اين خطبه از خطبههاى جليل و مشهور اميرالمؤمنين عليه السلام است و مرحوم سيد رضى بخشى از آن را به جهت اختصار حذف كرده، امّا ابوعثمان جاحظ در كتاب البيان و التّبيان كاملِ آن را ذكر كرده است. مىگويد حضرت قبل از دعوت به اصلاح ذات البين و پنهان شدن در خانهها مىفرمايد: «انَّ اللّهَ داوى هذه الامة بدوائين السّوط و السّيف، لا هوادة عند الامام فيهما».[٢](بى گمان خداوند اين امت را به دو دوا درمان فرمود. ١. تازيانه ٢. شمشير و پيش امام (حاكم مسلمين) شفاعت براى تأخير اين دو پذيرفته نيست».
يعنى حدود الهى بايد جارى شود و شفاعت هيچ شفاعت كننده و ملامت هيچ كس نبايد سبب تعطيل حدود الهى و يا تبعيض در اجرا نسبت به افراد شود. و تبليغات بيگانگان باصطلاح مدافع حقوق بشر، نبايد اجراى حدود و احكام الهى را به تأخير اندازد. و دچار عاطفه و رأفت شود، همانطور كه در آغاز سورۀ نور مىفرمايد: زانى و زانيه را شلاق بزنيد و در اجراى دستور دين رأفت شما را نگيرد.
طبق اين نقل حضرت مىفرمايد: در خانههاى خود بمانيد و براى فتنه و فساد بيرون نياييد و بين خود را اصلاح كنيد، در غير اين صورت بعد از موعظه و نصيحت و اتمام حجت اگر مخالفت كرديد، دواى درد شما شمشير و تازينه است كه بايد حاكم شرع بدست گيرد و فتنه و آشوب را بخواباند و هيچ كس نمىتواند در اجراى حدود الهى و به كار گرفتن شمشير و تازيانه براى خاموش كردن فاسدان و آشوبگران پيش
[١]. بعد از قتل عثمان، عدهاى از بنى اميه توطئه كردند براى كشتن على عليه السلام.
[٢]. شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، ج ١، ص ٢٧٤.