شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ١٢٩ - درس هفدهم خطب&#١٧٢٨ هفتم

بسم الله الرحمن الرحيم

درس هفدهم: خطبۀ هفتم

و من خطبة له عليه السلام؛ «اتَّخَذُوا الشَّيْطَانَ لِأَمْرِهِمْ مِلَاكاً، وَ اتَّخَذَهُمْ لَهُ أَشْرَاكاً، فَبَاضَ وَ فَرَّخَ فِي صُدُورِهِمْ‌، وَ دَبَّ وَ دَرَجَ فِي حُجُورِهِمْ‌، فَنَظَرَ بِأَعْيُنِهِمْ وَ نَطَقَ بِأَلْسِنَتِهِمْ‌، فَرَكِبَ بِهِمُ الزَّلَلَ وَ زَيَّنَ لَهُمُ الْخَطَلَ‌، فِعْلَ مَنْ قَدْ شَرِكَهُ الشَّيْطَانُ فِي سُلْطَانِهِ وَ نَطَقَ بِالْبَاطِلِ عَلَى لِسَانِهِ‌».

«اِتَّخَذوا الشَّيطانَ لاَمْرِهمِ مِلاكاً وَاتّخذهم لَه اَشراكاً» (اين گروه پيمان شكن و منافق، شيطان را براى كارشان ملاك و محور گرفته‌اند و شيطان هم آنان را براى خودش دام يا شريك قرار داده است).

فيّومى در مصباح المنير مى‌نويسد: «در مورد وزن اصلى و معنى شيطان دو قول است:

١. شيطان بر وزن فَيعال: صفت مشبهه است از مادّۀ شَطَنَ به معنى موجودى كه از حق و يا از رحمت خدا دور شده است. و هر موجودى جن، انس و يا هر حيوانى كه حالت تمرّد و سرپيچى و فتنه گرى داشته باشد، شيطان است و روى اين معنى «نون» شيطان اصلى و جزو كلمه است و «ياء» زائدة است.

٢. شيطان از شاطَ (شَيَطَ) يَشيطُ مى‌باشد بر وزن فَعْلان و طبق اين احتمال حرف ياء اصلى است و نون زايد مى‌باشد و بر اساس اين قول شيطان به معنى موجود باطل و بى اعتبار و لغو و پوچ است و يا به معنى «احتراق» است. يعنى وقتى بنده‌اى خدا را