شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٨٧ - مرگ و قيامت

بسم الله الرحمن الرحيم

درس سى و دوم: خطبۀ بيست و يكم

و من خطبة له عليه السلام؛ و هى كلمة جامعة لِلْعِظَة و الحكمة:

«فاِنّ الغايةَ اَمامَكم، و اِنَّ وراءَكُم السّاعَةَ تَحْدُوكُم، تَخَفَّفوا تَلحَقوُا، فَاِنَّما يُنتَظَرُ بِاَوَّلِكم آخِرُكُم» صبحى صالح: «اين خطبه شامل سخنانى است جامع، فراگير و دربردارندۀ موعظه و حكمت»

(عاقبت و پايان كار جلوى روى شماست و قيامت و مرگ از پشت سر، شما را با شتاب به آخرت سوق مى‌دهد. سبكبار شويد تا برسيد، به درستى كه اوّلى شما (آنكه از پيش رفته است) به انتظار آخرى واداشته شده است).

مرگ و قيامت

اين خطبه كوتاه و پر معنى بخشى از خطبۀ ١٦٧ است كه در سال ٣٥ هجرى در آغاز خلافت ايراد فرمود و دربارۀ مرگ و قيامت است كه مرحوم سيد رضى مى‌فرمايد:

«بعد از كلام خداوند سبحان و كلام حضرت رسول صلى الله عليه و آله و سلم اين كلام با هر سخنى سنجيده شود، بر آن برترى و سبقت دارد و هيچ كلامى به پايۀ آن نخواهد رسيد و اينكه فرمود «تَخَفَّفوا تَلحَقوا» (سبكبار باشيد تا برسيد) كلامى از اين كوتاه‌تر و پرمعنى‌تر شنيده نشده است و چقدر عمقش ژرف است كه هرچه در آن تأمّل و تدبر شود به پايان آن نمى‌شود رسيد و چقدر اين جمله حكمت‌آميز است».

در اين فراز خطبه حضرت مى‌فرمايد: «فانّ الغاية اَمامَكم» سير وجودى شما رو به غايت است. غايت منتهى اليه مسافت است، هر چيزى كه داراى امتداد است وقتى به