شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٩٥ - صدق نيّت

بسم الله الرحمن الرحيم

درس سيزدهم:

صدق نيّت

علماى اخلاق مى‌فرمايند صدق و راستى مراحلى دارد:

[١]. صدق در گفتار؛ كه حرف‌هاى ما صادقانه باشد چون صدق «مطابقة الخبر للواقع» است. خبرى را كه مى‌دهيم مطابق با واقع باشد و دروغ گو نباشيم.

٢. صدق در نيّت؛ يعنى ريا و شرك و قصدِ سوء، در نيت انسان نباشد. در خطبه شعبانيه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم به مناسبت ماه مبارك رمضان فرمودند: «اُدعوا اللّه بنيّاتٍ صادقة»١(خدا را با نيّت‌هاى صادقانه و خالى از ريا و شرك و خالى از منظورهاى غير خدايى، بخوانيد) خالص بودن نيّت همان صدق نيّت و پاكى آن از ريا و اغراض غير خدايى است.

٣. صدق در عزيمت؛ يعنى چه بسا ما بعضى مواقع نيت انجام كارى را داريم ولى مشكلات آن را تصور نكرده‌ايم و صدق در عزيمت يعنى در عزم و تصميم خود جدى باشيم. و اگر با مشكلات برخورد كرديم باز هم عزم ما باقى باشد و سست نشويم، اين صدق در عزيمت و تصميم است.

٤. صدق در كردار و عمل و اينكه ظاهر و باطن ما يكى باشد. اگر ظاهر ما نشان دهندۀ مسلمانى و ايمان و تقوى است، باطن ما هم همانطور باشد و اگر قلب و باطن ما اينطور نباشد دروغ مى‌گوييم و اين فريبندگى است.

خداوند متعال در قرآن كريم مى‌فرمايد: (قُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَ أَخْرِجْنِي مُخْرَجَ‌

[١]. وسائل الشيعه، ج ٧، خطبۀ شعبانيه، ابواب احكام شهر رمضان، باب ١٨، حديث ٢٠، ص ٢٢٦.