شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٦٧ - معرّفى قرآن و صفات آن

(و يا اينكه خداوند سبحان دين كامل و تمامى را نازل فرموده، پس پيامبر در رساندن و اداى آن كوتاهى كرده است‌؟)

كلمۀ «سبحانَهُ‌» مفعول مطلق نوعى است براى «سَبَّحتُ و يا اُسَبِّحُ‌» كه در تقدير است يعنى خداوند را منزّه مى‌دانم، منزّه دانستنى و كاربرد «سبحان» در اين جا براى اين است كه خداوند را از اين نسبت منزّه بداند.

احتمال پنجم در تصويب اينكه بگوييم خداوند سبحان دين كامل و تمامى را توسط پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم فرو فرستاده است، ولى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم نعوذ باللّه در رساندن آن كوتاهى كرده است، كه اين احتمال هم ناروا است، زيرا پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم در ابلاغ وحى هيچ كوتاهى نداشته و با مقام عصمت در حفظ و ابلاغ هرچه بوده به مردم رسانده است، ولى متأسِّفانه عدّه‌اى نتوانستند استفادۀ كامل را ببرند و رموز و دقايق قرآن را بفهمند و به آن عمل كنند.

معرّفى قرآن و صفات آن

«واللّهُ سبحانه يقول: «ما فرّطنا فى الكتاب من شىءٍ و قالَ فيه تبيانٌ لِكُلِّ شىء» (خداوند سبحان مى‌فرمايد: (ما در قرآن هيچ چيز را كم نگذاشتيم و فرموده است در قرآن بيان هر چيزى هست).

آيۀ قرآن: (وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ اَلْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ‌[١]) مى‌باشد و با نقل حضرت امير عليه السلام مقدارى فرق دارد و احتمال دارد حضرت آيه را نقل به معنى كرده باشد، يعنى مضمون را به عبارت ديگر نقل كرده‌اند، كه اين كار معمول است و بعضى نسخه‌ها كلمۀ «قالَ‌» را ندارد كه با نقلِ به معنى بهتر مى‌سازد.

[١]. نحل (١٦)، ٨٩.