شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٥٦ - ويژگىهاى حضرت على عليه السلام در مبارزه

امر و نهى نمى‌كردند.

حضرت مى‌فرمايد: وقتى اصحاب رسول اللّه سستى كردند من به وظيفه قيام كردم.

و احتمال دارد منظور زمان رسول اللّه باشد كه خيلى‌ها ضعف و سستى داشتند و اميرالمؤمنين عليه السلام پا به پاى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم در ميدان‌هاى جنگ و مقامات سخت حركت مى‌كردند. و احتمال دارد منظور زمان صدر اسلام باشد كه خفقان بود و خيلى‌ها مى‌ترسيدند از اسلام دفاع كنند و اميرالمؤمنين عليه السلام شجاعانه به دفاع از پيامبر و اسلام پرداخت.

ويژگى‌هاى حضرت على عليه السلام در مبارزه

در اين كلام حضرت امير سه ويژگى را براى خود ذكر مى‌كنند.

١. قيام به وظيفه و اقدام شجاعانه در جو ترس و خفقان و ضعف و سستى افراد

٢. معرفت و آگاهى به حق و شناخت اسلام و پيامبر و اطلاع از قضايا و حوادث جارى و امور سياسى و اجتماعى و آزمايش صحنه‌هاى بزرگ. مى‌فرمايد: وقتى كه خيلى‌ها سر در گريبان داشته در لاكِ خود فرو رفته بودند و از اوضاع و اخبار جارى بى خبر بودند و يا مى‌ترسيدند در كارها دخالت كنند و فقط به فكر خود بودند، من بنا به وظيفه قيام كردم.

٣. در شرايطى سخن گفتم و بيان حقايق و مسائل دين كردم كه خيلى‌ها از ترس، سكوت اختيار كرده بودند و يا قدرت و شجاعت سخن گفتن را در دفاع از حق نداشتند.

«و مَضَيتُ بِنوراللّهِ حينَ وَقَفوا، و كُنتُ اَخفَضَهُم صَوتاً، و اَعلاهُم فَوتاً» (با نور خدا گذشتم زمانى كه آنها متوقف شدند، صدايم از همه آهسته‌تر بود ولى از همه پيش‌گام‌تر بودم).