شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٢٨ - اصلاح بين مؤمنان

صلاح ذات بينكم فانّى سمعتُ جدّكما صلى الله عليه و آله و سلم يقول: صلاح ذات البين افضل من عامة الصلاة و الصّيام»[١]

(شما (حسن و حسين) و همۀ فرزندان و اهل بيتم و هر كه را نامه‌ام به او مى‌رسد سفارش مى‌كنم به تقوى و ترس از خدا و نظم و ترتيب در كارتان و اصلاح بين خودتان. زيرا كه من از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم شنيدم پيوسته مى‌فرمود: اصلاح ذات البين از همۀ نمازها و روزه‌ها بهتر است).

از ديد حضرت على عليه السلام اهميت و ارزش خيرخواهى و ايجاد اصلاح و آشتى بين ديگران از همه نمازهايى كه روز و شب خوانده مى‌شود بيشتر است. البته كسى نبايد منطقش اين باشد كه كار من حلّ اختلاف و رفع خصومت بين افراد و خدمت به خلق و كارگشايى است، بنابراين ثوابش از نماز و روزه بيشتر است و لازم نيست نماز و روزه به جا آورم. مسلماً اين منطق غلط است، زيرا عبادات رسمى جاى خود دارد و به بهانۀ اصلاح خلق نبايد ترك شوند و اين تعبير حضرت در مقام مقايسه است و مى‌خواهند بفرمايند همانطور كه ثواب و ارزش تمام نمازها و روزه‌ها بى حدّ و حساب است، ثواب و فضيلت اصلاح ديگران حتّى از ثواب همۀ نمازها و روزه‌ها بيشتر است.

اصلاح بين مؤمنان

خداوند در قرآن مى‌فرمايد: (وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ اِقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما)؛[٢]اگر دو طايفه از مؤمنان به نزاع و جنگ پرداختند در ميان آنها صلح برقرار سازيد. يكى از وظايف حتمى مسلمانان اين است كه در ميان مردم صلح و سازش برقرار كنند و اختلاف و نزاعها را بر طرف كنند.

[١]. نهج البلاغۀ فيض الاسلام، نامۀ ٤٧.

[٢]. حجرات (٤٩)، ٩.