شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٠٥ - فال نيك و بد يعنى چه؟

مردم قريه را به ده و روستا مى‌گويند، اما در مورد آيه بايد گفت منظور آيه، منطقۀ بزرگ و محل تجمّع مى‌باشد. مضمون اين چند آيۀ سورۀ «يس» اين است كه خداوند توسط حضرت عيسى عليه السلام دو نفر نماينده از حواريّون را براى هدايت و ارشاد مردم به انطاكيه فرستاد، وقتى آنها را تكذيب و زندانى كردند، براى تأييد و تقويت و آزادى آنها فرد سوّمى را فرستاد، امّا مردم گفتند خداى رحمان شما را به رسالت نفرستاده و شما دروغ مى‌گوييد و جز اينكه بشرى هستيد مِثل ما، مقامِ ديگرى نداريد و ما به شما فرستادگان فال بد مى‌زنيم و شما اسباب شر و بى بركتى شديد.

(قالُوا إِنّا تَطَيَّرْنا بِكُمْ لَئِنْ لَمْ تَنْتَهُوا لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَ لَيَمَسَّنَّكُمْ مِنّا عَذابٌ أَلِيمٌ‌)؛[١]گفتند ما به شما فال بد مى‌زنيم (وجود شما را باعث شر مى‌دانيم) اگر از اين دعوت دست برنداريد هر آينه شما را سنگباران مى‌كنيم و از ما به شما شكنجه خواهد رسيد.

رسولان خداوند جواب دادند: (قالُوا طائِرُكُمْ مَعَكُمْ أَ إِنْ ذُكِّرْتُمْ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ مُسْرِفُونَ‌)؛[٢]اى مردم اگر بفهميد و متذكّر شويد آن فال بد با خود شماست بلكه شما مردمى مسرِف (اشتباه كار و فزون طلب و تجاوز كار) هستيد.

فال نيك و بد يعنى چه‌؟

اين هم خود يك بحثى است كه فال بد زدن يعنى چه‌؟ و خيلى وقت‌ها ما گناه را به گردن ديگران مى‌اندازيم و آمدن كسى را و يا ديدن او را كه مقارن با پيشامد ناگوار يا حادثه‌اى شده است به فال بد مى‌گيريم و قدم او را شوم مى‌دانيم در حالى كه عاملش چيز ديگرى است و ارتباطى به آن شخص ندارد.

قضاوت مردم انطاكيه دربارۀ رسولان حضرت عيسى عليه السلام اين بود كه اين آمدنشان شوم است و ميمنت ندارد چون بر خلاف ميل آنها سخن مى‌گفتند و آنها را به خدا پرستى و انجام دستورات دينى دعوت مى‌كردند مردمى كه ملاك خوبى و بدى در نظر

[١]. يس (٣٦)، ١٨.

[٢]. همان، ١٩.