شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ١٢٧ - محروميت از حق

مى‌گويند: «اَحمَقُ مِنَ الضَّبُع» يعنى احمق‌تر از كفتار. حضرت مى‌فرمايند: من در برخورد با توطئه گران مانند كفتار نيستم كه در لانه‌اش انتظار مى‌كشد و آرام و آسوده در مقابل ضربه‌هاى طولانىِ صيّاد، به آشيانه‌اش، مى‌خوابد تا اينكه صيّاد وارد لانه‌اش مى‌شود و ريسمان به گردنش مى‌اندازد و با حيله و تزوير او را صيد مى‌كند.

دفاع از حق

«و لكنّى اَضربُ بالمُقبلِ الى الحقِّ المُدبِرَ عنه» (و ليكن من بوسيلۀ كسى كه به حق رو مى‌آورد مى‌زنم كسى را كه پشت به حق مى‌كند و از آن روى گردان است به كمك طرفداران حق و حاميان آن با پيمان شكنان و توطئه گران مى‌جنگم).

«و بالسّامع المطيعِ العاصى المُريبَ ابداً حتّى يأتى عَلَىَّ يَومى» (و به كمك كسى كه از من حرف شنوى دارد و فرمانبردار من است با نافرمانِ ايجاد كنندۀ شك و ترديد، مى‌جنگ تا روزم، يعنى مرگم فرا رسد).

حضرت مى‌فرمايد: تا زنده هستم به كمك نيروهايى كه رو به حق دارند و طرفدار آن هستند يعنى مؤمنينِ پيروِ خودم، با دشمن مبارزه مى‌كنم.

محروميت از حق

«فواللّه مازِلْتُ مَدْفُوعاً عَن حَقِّى مَستَأثَراً عَلَىّ مُنْذُ قَبَضَ اللّه نبيَّه صلى الله عليه و آله و سلم حتّى يَوْمَ النّاسِ هذا» (به خداوند سوگند پيوسته از زمان قبض روح پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم تا امروز از حق خود دفع شده‌ام و ديگران بر من مقدم داشته شده‌اند).

امام على عليه السلام در پايان اين خطبه در بيان مظلوميت خود مى‌فرمايد: از زمان رحلت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم تا كنون هميشه از حقِّ مسلّم خود ممنوع شده‌ام و خلافت كه حقّ شرعى و قانونى من است، توسط ديگران غصب شده و الان هم كه مردم با من بيعت