شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٧١ - زندگى نامه و سابق&#١٧٢٨ تاريخى اشعث

بسم الله الرحمن الرحيم

درس سى و يكم: خطبۀ نوزدهم

و من كلام له عليه السلام قاله للأشعث بن قيس و هو على منبر الكوفة يخطب فمضى في بعض كلامه شيء اعترضه الأشعث فقال يا أمير المؤمنين هذه عليك لا لك فخفض عليه السلام إليه بصره ثم قال:

«مَا يُدْرِيكَ مَا عَلَيَّ مِمَّا لِي‌؟ عَلَيْكَ لَعْنَةُ اللَّهِ وَ لَعْنَةُ اللَّاعِنِينَ‌، حَائِكُ ابْنُ حَائِكٍ‌، مُنَافِقُ ابْنُ كَافِرٍ وَ اللَّهِ لَقَدْ أَسَرَكَ الْكُفْرُ مَرَّةً وَ الْإِسْلَامُ أُخْرَى فَمَا فَدَاكَ مِنْ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا مَالُكَ وَ لَا حَسَبُكَ‌، وَ إِنَّ امْرَأً دَلَّ عَلَى قَوْمِهِ السَّيْفَ وَ سَاقَ إِلَيْهِمُ الْحَتْفَ‌، لَحَرِيٌّ أَنْ يَمْقُتَهُ الْأَقْرَبُ وَ لَا يَأْمَنَهُ الْأَبْعَدُ».

از كلمات حضرت امير عليه السلام كلامى است كه به اشعث بن قيس فرمودند، در حالى كه روى منبر كوفه خطبه مى‌خواندند. در ضمن فرمايشاتشان مطلبى[١] فرمودند كه اشعث به آن اعتراض كرد و گفت اى اميرالمؤمنين اين كلمه‌اى كه گفتى به ضرر توست، نه به نفع تو، پس حضرت چشم خود را به طرف اشعث فرود آورد و مطالب اين خطبه را به او فرمود.

زندگى نامه و سابقۀ تاريخى اشعث

نام اصلى اشعث «معدى كرب» بود و چون موهاى سرش ژوليده و نامرتّب بود

[١]. سخن حضرت دربارۀ حكميت در جنگ صفّين با معاويه بود كه شخصى از خوارج به حضرت گفت اول ما را از قبول آن‌نهى كردى و بعد اجازه دادى آيا كدام درست بود؟ حضرت فرمود: اين جزاى كسى است كه احتياط را ترك كرده است. اشعث گفت: شما احتياط را ترك كرديد كه حكميت را پذيرفتيد، نه ما كه آن را به شما پيشنهاد كرديم.