شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٤٢ - مسئوليت صاحبان جرايد و مطبوعات

مى‌شوند علاوه بر اين كه گمراه شدگان نيز عذاب مى‌شوند و از عذابشان چيزى كم نمى‌شود. و مى‌فرمايند: كلمۀ «بغير علم» قيد «يُضلونهم» است، يعنى مشركان گفتند وحى آسمانى بافته و افسانه‌هاى پيشينيان است و عدّه‌اى بدون اطّلاع و آگاهى هم از آنها تقليد كردند.[١])

بدين معنى كه سران شرك از جهل مردم استفاده كردند و آنها را پيرو خود ساختند و پيروانشان بدون اينكه بدانند رؤسايشان درست مى‌گويند بدون تحقيق و بررسى از آنها پيروى كردند، لذا مقصّر هستند. و نمى‌شود گفت: جاهل قاصر و معذورند، بنابراين خداوند هر دو را مذمّت مى‌كند و مى‌فرمايد: هر دو بار بد و سنگينِ گناه را به دوش مى‌كشند.

پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم مى‌فرمايد: «مَن سَنَّ سُنَّة حسنة كان له اجرها و اجر مَن عَمِلَ بها من غير انْ ينقص من اجره شىءٌ و مَن سَنَّ سُنّة سيئة كان له وزرها و وزر مَن عَمِلَ بها»[٢](كسى كه سنت و روش نيكى را پايه گذارى كند پاداشش براى اوست و نيز مثل پاداش هر كس بعد از او به اين روشِ نيك عمل مى‌كند، بدون اينكه از پاداش عمل كننده چيزى كم شود و در مقابل، كسى كه روش ناپسندى را پايه گذارى كند گناهش و مثلِ گناه كسى كه به آن عمل مى‌كند، براى اوست.

مسئوليت صاحبان جرايد و مطبوعات

نتيجه اينكه كسانى كه رهبرى فكرى جامعه را به عهده دارند و مسائل فرهنگى، دينى، اعتقادى، اخلاقى و سياسى را ترويج مى‌كنند و صاحب مطبوعات و جرايد و تأليفات و يا اهل منبر و تريبون هستند، و نيز نويسندگان كه در پيرامون معارف اسلامى بررسى و تحقيق دارند، وظيفۀ آنها خيلى سنگين است و بايد مواظب باشند،

[١]. تفسير الميزان، ج ١٢، ص ٢٤٥.

[٢]. به نقل از تفسير الميزان، ج ١٢، ص ٢٤٣، ذيل آيۀ ٢٥ سورۀ نحل.