شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٣٤ - حقوق مردم بر والى

«والنَّصيحةِ فى المَشهَدِ والمَغِيبِ‌» حقّ ديگر اين كه مردم در آشكار و پنهان خيرخواه امام عادل و مدافع او باشند و در حضور و غياب از او دفاع كنند و نگذارند تضعيف شود و دلسوزانه او را در پيشبرد اهداف اسلام كمك كنند.

در ادامه حضرت مى‌فرمايد:

«وَ الاجابَةُ حينَ أَدعُوكُم و الطّاعَةُ حِينَ آمُرُكُمْ‌» (و اجابت كردن، وقتى شما را فرا مى‌خوانم و اطاعت كردن وقتى شما را فرمان مى‌دهم).

چهارمين حق امام بر ملّت و مردم اين است كه وقتى امام دستورى مى‌دهد اطاعت كنند، اين جمله نسبت به جملۀ قبلى خاصّ است، در جملۀ قبلى مى‌فرمود: بطور كلى حقّ امام بر امّت اجابت است، در پى هر دعوتى و در جملۀ بعدى مى‌گويد: وقتى امر كرد اطاعت كنند.

ابن ميثم بحرانى در اين باره مى‌گويد: تو با كمترين تأمل مى‌دانى كه اين امور چهارگانه اگرچه حقوق امام بر مردم است الاّ اين كه آنها را از مردم طلب مى‌كند، يعنى مى‌خواهد كه زمينه را فراهم كنند براى اداى اين حقوق و استقبال از اجراى آنها، چون نفعش در دنيا و آخرت به خود آنها بر مى‌گردد، زيرا عفّت و نصيحت نسبت به امام سبب نظم امور مردم توسّط امام مى‌شود و اجابت دعوت او پاسخ گفتن به دعوت خداست به خير و صلاح و اطاعت و امرش اطاعت امر پروردگار است كه موجب كرامت در نزد خدا مى‌شود[١].

والسّلام عليكم و رحمة اللّه و بركاته

[١]. شرح نهج البلاغۀ ابن ميثم، ج ٢، ص ٨٣ و ٨٤.