حسادت صفتى است مذموم و به معنى تمنّى و آرزوى زوال نعمت از ديگرى است و هر انسانى كم و بيش برخوردار از حسد مى‌باشد، به دليل حديث رفع، كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم مى‌فرمايد: «رُفِعَ عَن أُمّتى تسعَة اشياء الطِيرَةُ والحَسد و ما لا يعلمون...»[١](مؤاخذه يا تكليف نسبت به نه چيز از امت من برداشته شده است، فال بد، حسادت و آنچه نمى‌دانند و...). از اين فرمايش استفاده مى‌شود حسد تا به مرحلۀ خارج نرسد و اِعمال و اظهار نشود بر آن مؤاخذه‌اى نيست و آنچه مذموم و ناپسند است بكار گرفتن حسد دربارۀ ديگران است و تا وقتى اثرى بر آن بار نشود حكمى ندارد. مرحوم شيخ انصارى (رحمه‌اللّه) با استفاده از روايات مى‌فرمايد: حسد تا وقتى اظهار و استعمال نشود و دربارۀ ديگران اعمال نشود مؤاخذه‌اى ندارد.[٢]

خداوند در قرآن در نكوهش حسد مى‌فرمايد: (وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ اَلْكِتابِ لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمانِكُمْ كُفّاراً حَسَداً مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ اَلْحَقُّ‌)؛[٣]بسيارى از اهل كتاب دوست داشتند اى كاش شما را بعد از ايمان به خدا و پيامبر، كافر گردانند و اين به خاطر حسدى است كه نزد آنهاست، بعد از اينكه حق بر ايشان روشن شد. خيلى از اهل كتاب مثل يهود و نصارى با اينكه مى‌دانستند پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم بر حق مى‌باشد و دين خاتم و رسمى، دين مبين اسلام است با اين حال به جهت حسد نسبت به مسلمانان آرزو داشتند آنها را از دين اسلام برگردانند. در سورۀ مباركۀ نساء مى‌فرمايد: (أَمْ يَحْسُدُونَ اَلنّاسَ عَلى ما آتاهُمُ اَللّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَيْنا آلَ إِبْراهِيمَ اَلْكِتابَ وَ اَلْحِكْمَةَ وَ آتَيْناهُمْ مُلْكاً عَظِيماً)؛[٤]آيا [يهوديان] به مردم حسد مى‌ورزند به خاطر آنچه كه خداوند از فضل خود به مردم داده، البته كه به آل ابراهيم كتاب و حكمت و

[١]. خصال صدوق، ج ٢، باب تسعه، ٤١٧.

[٢]. فرائد الاصول، كتاب البرائة.

[٣]. بقره (٢)، ١٠٩.

[٤]. نساء (٤)، ٥٤.