شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ١٥٥ - پيروزى از طرف خداست

مى‌زند و حركت مى‌كند.

پيروزى از طرف خداست

«واعْلَم انّ النَّصْرَ مِن عنداللّهِ سُبحانَهُ‌» (و بدان حتماً پيروزى از جانب خداوند سبحان است)

اين جمله يك نكتۀ توحيدى دارد. بعد از اينكه حضرت امير عليه السلام دستورات شش‌گانۀ نظامى را به محمد حنفيّه مى‌دهد، مى‌فرمايد هرچند كارهايى كه گفته شد بايد انجام دهى و مقاوت و ايستادگى داشته باشى، اما در عين حال نصرت و پيروزى به دست خدا است و نبايد به قدرت خود و تاكتيك‌هاى نظامى و فنون جنگى مغرور شوى، و در هر حال بدانى كه: (مَا اَلنَّصْرُ إِلاّ مِنْ عِنْدِ اَللّهِ اَلْعَزِيزِ اَلْحَكِيمِ‌)؛[١]پيروزى فقط از آنِ خداى قادر حكيم است.

خداوند در قرآن مى‌فرمايد: (فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لكِنَّ اَللّهَ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اَللّهَ رَمى‌...)؛[٢]شما آنان را نكشتيد (در جنگ بدر) بلكه خدا آنها را كشت و چون سنگ ريزه به سوى آنها افكندى، تو نيفكندى، بلكه خدا افكند...

خداوند انداختن سنگ ريزه به سوى لشكر بدر را به خود نسبت مى‌دهد چون افعال خداوند براى فعلِ انسان سبب هستند و كار انسان به خدا بر مى‌گردد از اين جهت كه به بندگان قدرت مى‌دهد و آنان را كمك مى‌كند و در جنگ عليه دشمن، مسلمانان را تشجيع مى‌كند و ترس در دل دشمنانشان مى‌اندازد.

در مورد اين آيه شريفه جماعتى از مفسّران مثل ابن عبّاس و غيره مى‌گويند جبرئيل در جنگ بدر به پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم گفت مشتى از خاك بردار و به طرف دشمن پرتاب كن وقتى دو سپاه با هم مواجه شدند، رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم به على عليه السلام فرمود مشتى سنگ ريزۀ بيابان را به من بده. حضرت مشتى از سنگ ريزه به پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم داد كه

[١]. آل عمران (٣)، ١٢٦.

[٢]. انفال (٨)، ١٧.