شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٢١٠ - نظر اولياء به باطن دنيا

بسم الله الرحمن الرحيم

درس بيست و ششم:

نظر اولياء به باطن دنيا

حضرت امير عليه السلام دربارۀ اولياءاللّه مى‌فرمايد:

«انَّ اولياء اللّهِ هم الذين نظرو الى باطِنِ الدّنيا اذا نظر النّاس الى ظاهرها و اشتغلوا بآجلها اذا اشتغل الناس بعاجلها فاَماتوا مِنها ما خَشَوا اَنْ يُميتَهُم و تركوا منها ما علموا انّه سَيَترُكُهُم...»[١]

(به يقين اولياء خدا كسانى اند كه نظر كردند به باطن دنيا وقتى مردم نظرشان به ظاهر دنيا بود و پرداختند به آيندۀ آن، وقتى مردم به امروز آن مشغول شدند پس ميراندند از دنيا آنچه را كه مى‌ترسند ايشان را بميراند و رها كردند از دنيا آنچه را مى‌دانند آنها را به زودى رها خواهد كرد).

اين صفت كسانى است كه به آخرت ايمان كامل دارند و از آنها به اولياءاللّه تعبير مى‌شود كه به باطن و واقعيت دنيا كه همان بهشت و جهنم و مرگ و برزخ است، نظر دارند و خود را وابسته به دنيا و زيور و زينت آن نكرده‌اند و از علايق مادى دنيا خود را رها كرده‌اند و هر چه را باعث هلاكت و نابودى آنها مى‌شود مثل بى بند و بارى، پيروى از هواهاى نفسانى، فساد، مال اندوزى و ظلم، قبل از اينكه آنها را نابود كند خودشان اين‌ها را از بين برده‌اند.

«شُغِلَ من الجَنَّةُ و النّارُ اَمامَهُ‌» (كسى كه بهشت و جنم را پيش رو دارد مشغول است و آسوده نيست)

بعيد نيست اين جمله بدين معنى باشد كه اولياء الهى با نظر به باطن و ماوراى دنيا و ديدن مرگ و بهشت و جهنم گويا خود را در آن مرحله مى‌بينند و بهشت و جهنم و

[١]. نهج البلاغه، كلمۀ قصار، ٤٢٤.