بداند اگر به اقوام و بستگان خود رسيدگى نكند، بخل و اِمساك او بر ثروتش نمى‌افزايد، و اگر جود و بخشش و ايثار نمايد از ثروت وى نمى‌كاهد بلكه آن را افزايش مى‌دهد. خداوند مى‌فرمايد: (وَ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهُ وَ هُوَ خَيْرُ اَلرّازِقِينَ‌)؛[١]و هرچه را انفاق كنيد خداوند جايگزين مى‌فرمايد، و او است بهترين روزى دهندگان.

صِلۀ رحم و ذوى القربى‌

در قرآن در جاهاى مختلفى دربارۀ ذوى القربى (خويشاوندان) و صلۀ رحم سفارش شده است. از جمله مى‌فرمايد: (وَ آتِ ذَا اَلْقُرْبى حَقَّهُ وَ اَلْمِسْكِينَ وَ اِبْنَ اَلسَّبِيلِ وَ لا تُبَذِّرْ تَبْذِيراً)؛[٢]حقّ صاحب قرابت و بيچاره و در راه مانده را بپرداز و در مصرف زياده روى نكن.

خداوند در اين آيه رسيدگى و كمك به خويشاوندان را قبل از مسكين و در راه مانده قرار داده و احسان به آنها را به عنوان حقِّ ايشان تعبير فرموده است كه بايد بدون منّت به آنها پرداخت شود.

خداوند در مورد اهميت صلۀ رحم مى‌فرمايد: (... وَ اَلَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اَللّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَ يَخافُونَ سُوءَ اَلْحِسابِ‌)؛[٣](صاحبان خرد كسانى هستند كه به عهد و پيمان الهى وفا مى‌كنند و پيمان شكنى ندارند) و كسانى هستند كه مى‌پيوندند آنچه را خداوند امر به پيوند آن فرموده است و از پروردگار و بدى حساب خود، بيم دارند.

(وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلاَّ اَللّهَ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ ذِي اَلْقُرْبى وَ اَلْيَتامى وَ اَلْمَساكِينِ‌)؛[٤]و چون از فرزندان اسرائيل پيمانِ محكم گرفتيم كه: «جز خدا را نپرستيد، و به پدر و مادر، و خويشان و يتيمان و مستمندان احسان كنيد»...

قرآن كريم بعد از ذكر اخذ ميثاق از بنى اسرائيل براى توحيد، احسان به پدر و مادر و صاحبان قرابت را ذكر مى‌كنند و اين اهميت مسئله را مى‌رساند. آيۀ كريمه كسانى را

[١]. سبأ (٣٤)، ٣٩.

[٢]. اسراء (١٧)، ٢٦.

[٣]. رعد (١٣)، آيات ١٩ تا ٢١.

[٤]. بقره (٢)، ٨٣.