شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٧٦ - قواى سه گان&#١٧٢٨ انسان

اسلامى دفاع نمود و دشمن را شكست داد؟

«دَعَوتُكُم اِلى نصرِ اِخوانِكُم فَجَرْجَرْتُم جَْرجَرَةَ الجَمَلِ الاَسَرِّ، و تَثاقَلتُم تَثاقُلَ الِّنضوِ الاَدبَرِ» (شما را به يارى برادرانتان دعوت كردم، پس ناله كرديد مانند نالۀ شترى كه نافش درد مى‌كند و سنگينى كرديد مانند شترِ لاغرى كه پشتش زخم است).

منظور از «نصر اخوانكم» يارى مسلمانان «عين التمر» است كه مورد تهاجم نيروهاى نعمان بن بشير عامل معاويه قرار گرفته بود.

مى‌فرمايد شما را براى يارى برادران مسلمان خود دعوت كردم و شما عُذر آورديد مانند صدا و نالۀ شترهايى كه درد به ناف آنها افتاده و ناله مى‌زنند. «سُرّه» به معناى ناف است و «اَسَرَّ» يعنى مبتلا به درد ناف. و «جَرجَره» به معنى ناله است.

حضرت بهانه تراشى مردم عراق را در عدم قبول دعوت تشبيه مى‌كنند به شترى كه از درد ناف ناله مى‌كند.

«و تَثاقَلتُم تَثاقُلَ الِّنضوِ الاَدبَرِ» (و هنگام دعوت براى يارى مسلمانان (عين التمر) سنگينى كرديد مانند سنگينى شتر لاغرى كه كمرش زخم است، و قدرت حمل بار ندارد.)

«نِضو» به شتر لاغر گفته مى‌شود و «اَدبَر» شترى است كه به درد كمر مبتلا است، اين تشبيه ديگرى است كه در مورد بى حالى و مسئوليت ناپذيرى مردم عراق به كار رفته است.

ثُمَّ خَرَجَ الَىَّ مِنكُم جُنَيدٌ مُتَذائبٌ ضَعيفٌ (كَأَنَّما يُساقُونَ إِلَى اَلْمَوْتِ وَ هُمْ يَنْظُرُونَ‌)[١]» (پس سپاهِ اندكى از سوى شما به طرف من آمد، نگران و ناتوان گويا آنان به سوى مرگ فرستاده مى‌شوند و آنها مرگ را مى‌ببنند).

[١]. انفال (٨)، ٦.