كه بايد احسان شوند، به ترتيب اهميّت ذكر مى‌كند: ابتدا پدر و مادر را نام مى‌برد كه ريشۀ نهالِ وجود انسانند و از همۀ بستگان به انسان نزديك‌ترند. بعد از آن خويشاوندان از ميان غير خويشان، يتيمان را مقدّم داشته است، زير آنها در اثر نداشتن سرپرست و كمى سن از ديگران سزاوارتر به احسانند. بعد از اين موارد، آيه، مساكين را ذكر مى‌كند. در روايتى از امام صادق عليه السلام[١] آمده است:

«صِلوا أرْحامَكم وَلو بالسّلام، يَقولُ اللّه و تَبارَكَ و تَعالَي‌: (وَ اِتَّقُوا اَللّهَ اَلَّذِي تَساءَلُونَ بِهِ وَ اَلْأَرْحامَ إِنَّ اَللّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباً[٢])» (صلۀ رحم كنيد هر چند با يك سلام باشد خداوند تبارك و تعالى مى‌فرمايد: از خدايى كه به نام او از يكديگر درخواست مى‌كنيد پروا كنيد و از قطع صلۀ رحم با خويشاوندان پرهيز كنيد كه خدا مراقب شماست). با اين حال صِلۀ رحم و پيوند با خويشان محدود به ديد و بازديد نيست ولى مرتبه كامل آن شامل كمك مالى و برطرف كردن حوائج آنها در حد امكان مى‌باشد، و آثار و بركات زيادى در افزايش رزق و مال و عمر انسان دارد. محمد بن عبداللّه از امام رضا عليه السلام روايت مى‌كند: «يكون الرّجلَ يَصِلُ رَحِمَه فَيَكون قَد بقى مِن عُمره ثلاثَ سنين فَيُصيِّرُها اللّه ثلاثين سَنَةً و يَفعَلُ اللّه ما يشاء»[٣](شخصى صلۀ رحم به جا مى‌آورد وقتى كه از عمرش سه سال باقى مانده است، پس خداوند آن سه سال را تبديل به سى سال مى‌كند و خداوند هر چه را بخواهد انجام مى‌دهد». متقابلاً در روايت ديگرى وارد شده است كه قطع صلۀ رحم، عمر سى ساله را سه ساله مى‌سازد[٤]. و قرآن مجيد به شدّت از بريدن و قطع ارتباط با خويشان نهى مى‌كند و مى‌فرمايد: (اَلَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اَللّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثاقِهِ وَ يَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اَللّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ يُفْسِدُونَ فِي اَلْأَرْضِ أُولئِكَ هُمُ اَلْخاسِرُونَ‌)؛[٥]آنان كه پيمان خدا را پس از استواريش مى‌شكنند و مى‌برند آنچه را به پيوند آن فرمان داده است و در زمين فساد مى‌كنند، آنان همان زيانكارانند.

[١]. بحارالأنوار، ج ١٠، ص ٩٢، حديث ١.

[٢]. نساء (٤)، ١.

[٣]. منهاج البراعة فى شرح نهج البلاغة، ج ٣، ص ٣٤٢.

[٤]. همان، ص ٣٤٣.

[٥]. بقره (٢)، ٢٦.