شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ١٨٠ - درس بيست و سوّم خطب&#١٧٢٨ چهاردهم

بسم الله الرحمن الرحيم

درس بيست و سوّم: خطبۀ چهاردهم

و من كلام له عليه السلام فى مثل ذلك:

«اَرضُكُم قَريبَةٌ مِن الماءِ بعيدةٌ مِنَ السَّماءِ‌، خَفَّتْ عقولُكُم، و سَفِهَت حُلُومُكم، فأَنْتُم غَرَضٌ لِنابِلٍ‌، و اُكلةٌ لآكلٍ و فَريسةٌ لِصائلِ‌».

خطبۀ چهاردهم از جمله كلمات على عليه السلام است مثل همين كلامى كه قبلا دربارۀ مردم بصره و سرزمين آنها گذشت، مى‌فرمايد:

«اَرضُكُم قَريبَةٌ مِن الماءِ بعيدةٌ مِنَ السَّماءِ‌، خَفَّتْ عقولُكُم، و سَفِهَت حُلُومُكم، فأَنْتُم غَرَضٌ لِنابِلٍ‌، و اُكلةٌ لآكلٍ و فَريسةٌ لِصائلِ‌» (سرزمين شما نزديك آب است و از آسمان دور مى‌باشد. (در گودى واقع شده) و عقل‌هاى شما سبك است و درك‌هاى شما جاهلانه است و شما هدف تيرانداز قرار مى‌گيريد و خوراك خورندگان و شكار درندگان هستيد).

مى‌فرمايد: شما اهل بصره سبك مغز و كم فكر هستيد. قبلاً در خطبۀ سيزدهم اصول فضايل اخلاقى بيان شد و حضرت مجدداً يادآورى مى‌كنند كه مردم بصره از تمام فضايل اخلاقى مثل عقل و منطق و غيرت بى بهره هستند و مى‌فرمايد: «حُلُوم» يعنى عقل‌هاى شما ناقص و سفيهانه است و نمى‌توانيد خودتان در امور مهم تصميم‌گيرى كنيد و دستخوش ديگران قرار مى‌گيريد، بطورى كه مظلوم نمايى عايشه، احساسات شما را تحريك كرد و دست به كار ناشايست زديد.

«و فريسة صائل» يعنى طعمه و شكار حمله كننده و درنده، مثل طلحه و زبير و