شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٠٢ - مقام يقين و آثار آن

و سرّش اين است كه:

«و انّى لَعَلى يَقينٍ مِنْ رَبّى و غيرِ شُبهَةٍ مِن دينى» (به راستى كه من به وجود پروردگارم يقين دارم و در دينم هيچ شك و شبهه‌اى ندارم).

تنوين در كلمۀ «يَقينٍ‌» براى بيان عظمت آن است، يعنى من بر يقين بزرگى استوارم كه باعث بى‌باكى و شجاعت من مى‌باشد. در حقّانيّتِ راهم و دين و آيينم هيچ شك و ترديدى ندارم و به درستىِ آن يقين دارم، بدين معنى كه مقام يقين به خدا و دين و معاد، مرا به اين مرحله‌اى از شجاعت رسانده كه از سختى‌ها و تهديدها و پيش آمدهاى ناگوار نترسم و تحمّل آنها برايم سهل و آسان باشد.

حضرت در مقام معرفى خود در مقابل سهل انگارى لشكرش در جنگ با معاويه مى‌فرمايد:

«... و إنّى لَعَلىْ بَيِّنَةَ مِنْ رَبّي وَ مِنْهاجٍ مِن نبيِّي وَ إنّى لَعلَى الطّريقِ الوَاضِحِ اَلْقُطُه لَقْطاً[١]...» (من از جانب پروردگارم حجت و گواه دادم و به دستور پيامبر خود در راه راست حركت مى‌كنم و به روش واضح و آشكار رفتار مى‌نمايم و راه حق را پيدا نموده و در آن راه مى‌روم).

در دعاى منسوب به امام سجّاد عليه السلام در ماه شعبان مى‌خوانيم: «اللّهم اقْسِم لَنا مِن خَشيَتِكَ ما يَحولُ بَينَنا و بَينَ مَعصيَتِك وَ مِن طاعَتِكَ ما تُبَلِّغُنابه رِضوانَكَ وَ مِنَ اليَقينَ ما يَهونُ به عَلَينا مُصيباتُ الدُّنيا[٢]» (پروردگارا! از ترست قِسمى را به ما روزى كن كه بين ما و معصيت تو مانع شود و از طاعتت آن مقدارى به ما روزى كن كه ما را به واسطۀ آن به خشنوديت برسانى و از يقين مقدارى را نصيب ما كن كه بواسطۀ آن تحمّل مصيبت‌هاى دنيا بر ما سهل و آسان شود).

[١]. نهج البلاغه، خطبۀ ٩٦ فيض الاسلام، (٩٧ صبحى صالح).

[٢]. مفاتيح الجنان، اعمال نيمۀ ماه شعبان.