شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ١٥٩ - نيّت كار خير و شر

هستند كه زودى زمانه آنان را به وجود مى‌آورد و ايمان به واسطۀ آنها تقويت مى‌شود)

رُعاف، به خون بينى گفته مى‌شود، از اين جهت كه يك مرتبه و ناگهانى از بينى بيرون مى‌آيد. حضرت افرادى را كه در صلب پدران و رحم مادران هستند و يك مرتبه پيدا مى‌شوند و دين بوسيلۀ آنان تقويت مى‌شود، تشبيه فرموده به خون بينى.

خبر از پاداشِ عمل بر نيّت خير و شر

حضرت در اين چند جمله در جواب كسى كه آرزو كرد برادر دينى او در جنگ جمل حاضر مى‌بود و پيروزى سپاه اسلام را مشاهده مى‌كرد و خوشحال مى‌شد، مى‌فرمايد: اگر عقيده و محبتِ آن شخص با ما است و ولايت ما را دارا مى‌باشد، هر چند جسم او در ميدان جنگ نيست اما در حقيقت با ما حضور داشته و چون راضى به كار ما بوده است، اجر و پاداش مى‌برد و حتى افرادى كه هنوز به دنيا نيامده‌اند و در صلب پدران و رحم مادرانند و گذشت زمان به تدريج آنان را به صحنه مى‌آورد و افراد معتقد و با ايمانى هستند كه باعث تقويت دين مى‌شوند، چنين افرادى در ثواب جنگجويان سهيم اند و اين بواسطۀ نيت قلبى و ميل باطنى آنهاست كه اگر حاضر بودند و عذرى نداشتند در صحنه كنار مجاهدان حاضر مى‌شدند.

نيّت كار خير و شر

اين بحث قبلاً در خطبۀ سوم در درس دهم گذشت كه خداوند به نيت پاك و ارادۀ انجام خير، ثواب مى‌دهد و نيت خير ثواب عمل را دارد. هر چند انسان موفق به انجام آن نشود.

در اين زمينه بايد گفت معيار و ضابطۀ مجازات‌هاى دنيايى با مجازات‌ها و عقاب‌هاى آخرتى فرق دارد و همچنين معيار پاداش‌هاى دنيايى با آخرتى متفاوت است.