شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٢٣ - آثار صل١٧٢٨ رحم
آثار صلۀ رحم
امام صادق عليه السلام مىفرمايد: صلۀ رحم و خوش همسايگى، شهرها را آباد مىكند و بر عمرها مىافزايد. صلۀ رحم و نيكى، حسابِ قيامت را آسان مىسازد. پس با خويشان خود ارتباط برقرار كنيد و به برادران دينى نيكى كنيد. هرچند به سلام نيكو و جواب آن باشد. ابوحمزۀ ثمالى از امام باقر عليه السلام روايت مىكند: «صِلَةُ الرَّحِمِ تُزكّى الأعْمالَ و تُنمِى الأموالَ و تَرْفَعُ البلوى و تُيَسِّر الحِسابَ و تُنسىء فى الاجل»[١](صله رحم اعمال را پاكيزه و اموال را افزايش مىدهد و حادثۀ ناگوار را برطرف مىكند و حساب را آسان مىسازد و اجل را به تأخير مىاندازد).
حضرت على عليه السلام در ادامۀ خطبه مىفرمايد:
«وَ مَنْ يَقْبِضْ يَدَهُ عَنْ عَشِيرَتِهِ، فَإِنَّمَا تُقْبَضُ مِنْهُ عَنْهُمْ يَدٌ وَاحِدَةٌ، وَ تُقْبَضُ مِنْهُمْ عَنْهُ أَيْدٍ كَثِيرَةٌ - وَ مَنْ تَلِنْ حَاشِيَتُهُ يَسْتَدِمْ مِنْ قَوْمِهِ الْمَوَدَّةَ (المَحَبَّةَ)»
(آن كس كه دست نگاه دارندۀ خود را از يارى و لطف به خويشان بازدارد تنها مِهر و احسان يك دست از آنان بسته مىشود، در حاليكه دستهاى لطف و رحمت زيادى از خويشان از او بسته مىشود و هركس اطراف وجودش نرم است [و تواضع دارد،] دوستىِ هميشگىِ آنها را براى خود فراهم مىكند).
خداوند در قرآن مىفرمايد: رمز موفّقيت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم در دعوت مردم، تواضع و مهربانى و نرمخويى و لطف و رحمت بود. (فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اَللّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ اَلْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ)؛[٢]بواسطۀ رحمت خدا براى مردم نرم خو شدى و اگر تندخو و سخت دل بودى، قطعاً از پيرامون تو پراكنده مىشدند. در نتيجه كسى كه از خويشان خود مىبُرَد تنها حمايت يك نفر يعنى خودش را از آنها دريغ داشته اما در مقابل حمايت و پشتيبانى همۀ آنها را از خود سلب مىكند.
والسّلام عليكم و رحمة اللّه و بركاته
[١]. منهاج البراعة في شرح نهج البلاغه، ج ٣، ص ٣٤٢ و اصول كافى، ج ٢، ص ١٥٠، حديث ٤.
[٢]. آل عمران (٣)، ١٥٩.