شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ١٤٨ - شهرت محمّد حنفيّه

بسم الله الرحمن الرحيم

درس بيستم: خطبۀ يازدهم

و من كلامٍ له عليه السلام لابنه محمد بن الحنفيّه لمّا اعطاه الرّاية يوم الجمل:

«تَزولُ الجِبالُ و لا تَزُلْ‌، عَضَّ على ناجِذِكَ‌، اَعِرِ اللّهَ جُمْجُمَتَك، تِدْ فِى الاِرضِ قَدَمَكَ‌. اَرْمِ بِبَصَرِكَ اَقْصَى القَومِ‌، و غُضَّ بَصَرَكَ‌، واعْلَم انّ النَّصْرَ مِن عنداللّهِ سُبحانَهُ‌».

از كلمات حضرت على عليه السلام به فرزندش محمّد بن حنفيّه است، وقتى روز جنگ جمل پرچم اصلى جنگ را به دست او سپرد، شش دستور مهم از فنون و آداب جنگ را به وى آموخت.

شهرت محمّد حنفيّه

حنفيّه مادر محمد، خَوله نام داشت، دختر جعفر بن قيل از قبيلۀ بنى حنيفه.

اميرالمؤمنين عليه السلام بعد از رحلت حضرت زهرا عليها السلام با حنفيّه ازدواج كردند. حنفيّه، قبيله‌اى از قبيله‌هاى عرب بود به نام بنى حنيفه كه اگر مردى منسوب به اين قبيله باشد او را حنفى مى‌نامند و اگر زن باشد حنفيّه مى‌گويند.

ابن ابى الحديد مى‌نويسد: در مورد حنفيّه مادر محمد فرزند على عليه السلام، بين اهل تاريخ سه قول است. عده‌اى مى‌گويند در زمان ابوبكر طايفۀ بنى حنيفه از دادن زكات خوددارى كردند و مرتد شدند و ادعا كردند مسيلمۀ كذّاب پيامبر است و با مسلمين درگير شدند و شكست خوردند. ابوبكر، حنفيّه را كه جزو اُسرا و غنايمِ اين طايفه بود، به على عليه السلام داد.