معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٦٦٥ - مواضعى كه غيبت در آنها جايز است

و هان!تا نگويى كه من از طول أمل خاليم و فريب شيطان نخورى.

بدان كه:هر كه زيادتر از آنچه ضرورى يك سال است جمع مى‌كند طول أمل دارد.

و همچنين هر كه أمور او متفرّق و با مردم معامله و محاسبه دارد كه زمان آن طول مى‌كشد و دادنى و گرفتنى دارد و با وجود اين،مضطرب نيست طويل الأمل است.

و علامت قصر أمل آن است كه:أمور خود را جمع آورى نمايد،مانند:كسى كه إراده سفرى دارد و بايد سعى از براى جمع قوت زيادتر از يك سال بلكه چهل روز خود را نكند.و ساير اوقات خود را صرف تعمير خانه آخرت،و طاعت و عبادت نمايد و بار خود را سنگين ننمايد كه در وقت رفتن،دست و پاى خود را گم كند.

بار چندان بر اين ستور آويز كه نمانى در اين گريوه [١] تيز
چنان بساط أمل پهن كن در اين وادى كه دست و پا نكنى گم،به وقت برچيدن

فصل:معالجه طول أمل

بدان كه:معالجه مرض طول أمل،ياد مرگ و خيال مردن است،زيرا ياد مرگ، آدمى را از دنيا دلگير و دل را از دنيا سير مى‌سازد.

و از اين جهت حضرت پيغمبر-صلّى اللّه عليه و آله-فرمود:«بسيار ياد آوريد شكننده لذّتها را.عرض كردند:يا رسول اللّه!آن چيست؟فرمود:موت است،و هيچ بنده‌اى نيست كه حقيقت آن را ياد كند مگر اينكه وسعت دنيا بر او تنگ مى‌شود.و اگر شدّت و ألمى دارد و دل او به سبب امرى از دنيا تنگ شده است گشاده مى‌گردد». [٢]

و به آن حضرت عرض كردند كه:«آيا كسى با شهداى أحد محشور خواهد شد؟ فرمود:بلى كسى كه شبانه روزى بيست مرتبه مرگ را ياد كند». [٣]

و فرمود:«كسى كه شايسته عنايت و دوستى حقّ-سبحانه و تعالى-شود،و سزاوار سعادت گردد،أجل پيش چشم او آيد،و هميشه در برابر او باشد،و أمل و أميد دنيا به پشت سر وى رود-يعنى هميشه در فكر مرگ باشد و هيچ در ياد أمور دنيوى و اسباب زندگانى نباشد-.و چون كسى مستحقّ شقاوت و دوستى شيطان شود و شايسته آن باشد كه:شيطان متولّى امور و صاحب اختيار او باشد بر عكس آن مى‌شود.يعنى أمل به پيش چشم وى آيد و أجل به پشت سر او رود». [٤]