معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٨١٧ - صبر در حال رفاهيّت و نعمت
فصل:صبر در حال رفاهيّت و نعمت
بدان كه:همچنان كه صبر در بلايا و مصيبت است،همچنين رفاهيّت و نعمت نيز محتاج به صبر است.
و بيان اين مطلب آنكه:هر چه از براى بنده در دنيا حاصل مىشود يا موافق خواهش و طبع او هست،يا نيست،بلكه كراهت از آن دارد.و در حال فوز به سعادات، به صبر موقوف است زيرا در حالت رفاهيّت و حصول آنچه موافق خواهش است مثل صحّت و وسعت اموال و رسيدن به جاه و مال و كثرت قبيله و عيال،هرگاه صبر و خوددارى نكند و خود را ضبط نتواند نمود از فرو رفتن در آنها و مغرور شدن به آنها طاغى و ياغى مىشود و سركشى آغاز مىنمايد.
چنانكه خداى-تعالى-مىفرمايد:« كَلاّٰ إِنَّ الْإِنْسٰانَ لَيَطْغىٰ أَنْ رَآهُ اسْتَغْنىٰ ».يعنى:
«انسان چون خود را مستغنى ديد طغيان مىورزد». [١]
و از اين جهت است كه:يكى از بزرگان دين گفته:«مؤمن،بر بلا صبر مىكند،امّا صبر نمىكند بر حال عافيت مگر بندۀ صدّيق». [٢]
و از اين جهت بود كه چون دنيا وسعت به هم رسانيد بر صحابۀ پيغمبر-صلّى اللّه عليه و آله-و از تنگى معاش بيرون آمدند گفتند كه:خدا امتحان كرد ما را به رنج و محنت بر آن صبر كرديم.و امتحان كرد به فتنۀ رفاهيّت پس قدرت بر صبر آن نداريم». [٣]
و از اين راه خداى-تعالى-فرمود:« يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تُلْهِكُمْ أَمْوٰالُكُمْ وَ لاٰ أَوْلاٰدُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ ».يعنى:«اى كسانى كه ايمان آوردهايد!مشغول نسازد شما را مالهاى شما و فرزندان شما از ياد خدا». [٤]
و فرمود:« إِنَّ مِنْ أَزْوٰاجِكُمْ وَ أَوْلاٰدِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ ».يعنى:«به درستى كه از زنان و فرزندان شما هستند كه دشمنند با شما». [٥]
و معنى صبر بر متاع دنيا در حال وسعت و رفاهيّت آن است كه:به آنها مطمئن نشود،و خاطر جمع نگردد.و بداند كه:آنها در نزد او به عنوان عاريه است و به زودى از او پس گرفته خواهد شد.پس غرق تنعّم و تلذّذ نگردد.و بر كسانى از مؤمنين كه آنها
[١] علق،(سورۀ ٩٦)،آيۀ ٦.
[٢] جامع السعادات،ج ٣،ص ٢٩٣.
[٣] جامع السعادات،ج ٣،ص ٢٩٣.
[٤] منافقون،(سورۀ ٦٣)،آيۀ ٩.
[٥] تغابن،(سورۀ ٦٤)،آيۀ ١٤.