معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٨٨٣ - اسرار باطنيّه مقدّمات و اعمال حجّ

انواع اطعمۀ لذيذه را صرف نمايد،همچنان‌كه طريقۀ خوش گذرانان اهل روزگار است.

و امّا بذل كردن مال بسيار به اهل استحقاق،پس آن،اسراف نيست.

همچنان كه رسيده است كه:«هيچ خيرى در اسراف نيست.و هيچ اسرافى در خير نيست».

ششم آنكه:در اين سفر هر نقصان مالى يا اذيّت بدنى كه به او برسد به او خرسند و دل شاد گردد،زيرا آن،از علامات قبول حجّ اوست.

هفتم آنكه:با رفقا و اهل سفر خويش خوش خلقى نمايد و گشاده رو و شيرين كلام باشد.و با ايشان تواضع كند.و از كج خلقى و درشت گويى غايت اجتناب نمايد.و فحش نگويد.و سخن لغو از او سرنزند.و سخنى كه رضاى خدا در آن نيست نگويد.و با كسى جدال و خصومت نكند.

حضرت رسول-صلّى اللّه عليه و آله-فرمود كه:«حجّ مبرور،هيچ جزائى ندارد مگر بهشت.شخصى عرض كرد:يا رسول اللّه!مبرور كدام است؟فرمود:آن است كه:با آن،خوش كلامى و طعام دادن باشد». [١]

و بايد بسيار اعتراض با رفيق و جمّال و غير اين‌ها از هم سفران نكند.بلكه با همه، هموارى كند.و با راه روان خانه خدا فروتنى و خفض جناح نمايد.و حسن خلق را پيشه خود كند.و حسن خلق،همين نيست كه:اذيّت او به كسى نرسد،بلكه اگر اذيّتى از ديگرى به او رسد متحمّل شود.

هشتم آنكه:ژوليده و غبار آلوده باشد و خود را در راه،زينت نكند.و ميل به اسبابى كه باعث فخر و خودنمايى است ننمايد.و اگر تواند پياده راه رود،خصوصا در مشاعر معظمه،يعنى:از مكّه و منى و مشعر و عرفات.به شرطى كه:مقصود او از پياده رفتن،صرفه اخراجات نباشد،بلكه غرض او زحمت و مشقّت در راه خدا باشد.و اگر مقصود صرفه باشد سوارى بهتر است اگر وسعت باشد.و همچنين از براى كسى كه پياده روى باعث ضعف او از عبادت و دعا شود سوارى بهتر است.

فصل سوّم:أسرار باطنيّۀ مقدّمات و اعمال حجّ

بدان كه:آدمى چون به قصد حجّ از وطن خود بيرون برود و داخل بيابان گردد و گريوه‌ها و عقبات را مشاهده كند و رو به خانه خدا آورد بايد متذكّر گردد بيرون رفتن خود را از دنيا و گرفتارى به گريوه‌هاى عالم برزخ و محشر،تا ملاقات حضرت داور.و