و از حضرت امام رضا-عليه السّلام-روايت شده است كه:آن حضرت از پدران خود روايت فرمودند كه:«حضرت رسول-صلى الله عليه و آله و سلم-فرمودند كه:بر هر مسلمى واجب است طلب علم،پس بطلبيد علم را از جائى كه مظنه آن را داريد و كسب كنيد آن را از اهلش،به درستى كه تعليم گرفتن علم از براى خدا حسنه است.و طلب آن عبادت است.و ذكر كردن آن با يكديگر تسبيح پروردگار است.و عمل كردن به آن جهاد در راه خداست.و ياد دادن آن به كسى كه نمى‌داند تصدق كردن است.و رسانيدن به اهلش تقرب به خداست،زيرا كه به وسيله آن دانسته مى‌شود مسائل حلال و حرام.و به وسيله آن روشن و ظاهر مى‌شود راه بهشت.و آن انيس است در وحشت.و مصاحب و رفيق است در تنهائى و غربت.و همزبانى است در خلوت.و راهنما است در هر حالت.و سلاح است در مقابل دشمنان.و زينت است در نزد دوستان.و به سبب علم خدا مرتبه قومى را بلند مى‌كند و ايشان را راهنماى مردم به سوى خير مى‌گرداند تا مردم متابعت آثار ايشان را كنند و اقتدا به افعال و اعمال ايشان نمايند.ملائكه رغبت مى‌نمايند به دوستى و محبت ايشان و مى‌گسترانند بر ايشان بالهاى خود را.و هر خشك و ترى از براى ايشان طلب آمرزش مى‌كند،حتى ماهيان دريا و حيوانات صحرا.به درستى كه به وسيله علم دلها از جهل زنده مى‌شود.و ديده‌هاى بصيرت روشن مى‌گردد.

و بدنهاى ضعيف،قوى مى‌گردد.و علم،بنده را مى‌رساند به سر منزل اخيار،و مجالس ابرار،و به درجات بلند،و مراتب ارجمند در دنيا و آخرت.و ثواب ذكر علم،معادل ثواب روزه داشتن است.و درس دادن آن مقابل عبادت شبهاست.اطاعت پروردگار و عبادت او به وسيله علم مى‌شود.و به سبب آن صله ارحام به جا آورده مى‌شود،و شناخته مى‌شود حلال و حرام.علم پيشرو و امام است،و عمل تابع آن.خدا الهام مى‌كند علم را به اهل سعادت و محروم مى‌سازد از آن ارباب شقاوت را پس خوشا به حال كسى كه خدا او را از حظ علم محروم نگرداند». [٢]

و بدان كه در اين موضع دو فايده است كه بايد بيان شود:

آداب و شروط تعلّم

فايده اول:بدان كه از براى هر يك از تعليم و تعلم،آداب و شروطى چند است،

[١] كافى،ج ٨،ص ٢٤٧،ح ٣٤٧.

[٢] بحار الأنوار،ج ١،ص ١٧١،ح ٢٤.