و از اينكه در بهشت بعد از تجلّى نور الهى كه ما فوق جميع مراتب است رضاى الهى را طلبيده‌اند معلوم مى‌شود مرتبه رضا افضل جميع مراتب است.و در تفسير قول خداى -تعالى-كه فرموده است:« وَ لَدَيْنٰا مَزِيدٌ ». [١] وارد شده است كه:در وقت مزيد سه تحفه از جانب پروردگار از براى اهل بهشت مى‌رسد كه در بهشت مثل و مانند آنها نيست:

يكى هديه از جانب حقّ-سبحانه-كه مثل آن در نزد ايشان در بهشت چيزى نيست.

و اين است قول خدا كه مى‌فرمايد:

« فَلاٰ تَعْلَمُ نَفْسٌ مٰا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ »يعنى:«هيچ كس نمى‌داند چه چيزها از براى ايشان ذخيره شده است كه ديده‌ها را روشن مى‌كند». [٢]

دوّم سلام از جانب خدا بر ايشان،كه علاوه بر هديه مى‌شود.و اين است كه خداى -تعالى-مى‌فرمايد:« سَلاٰمٌ قَوْلاً مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ ».[١] سوّّم اينكه:خداى-تعالى-به ايشان خطاب مى‌كند كه:من از شما راضيم.و اين از هديه و سلام افضل است.و اين است قول خداى-تعالى-كه:« وَ رِضْوٰانٌ مِنَ اللّٰهِ أَكْبَرُ ». [٣]

يعنى:«رضاى خدا بالاتر است از نعمتى كه دارند». [٤]

فصل:رضا از ثمرات محبّت

بدان كه:مرتبه رضا از ثمرات محبّت و نتيجۀ آن صفت است،زيرا محبّت با كسى، لازم دارد رضاى به افعال محبوب را،و لذّت يافتن از آن را.و سرور و لذّت از افعال محبوب به يكى از دو وجه مى‌شود:

وجه اوّل آنكه:محبّت و دوستى او به مرتبه‌اى رسد كه محبّ در دوستى مستغرق گردد.و چنان مستغرق مشاهدۀ جمال محبوب شود كه اگر بلايى از او وارد شود مطلقا ألم آن را درك نكند.و چنانچه زخمى به او رسد اصلا سوزش آن را نيابد.و اين چندان استبعادى ندارد،كه مكرّر مشاهده شده كه:آدمى در حال شدّت غضب يا ترس، جراحتى به او مى‌رسد و آن را احساس نمى‌كند.و كسى كه در ميدان محاربه سرگرم جنگ شد بسا باشد زخمى خورد و ملتفت آن نگردد.بلكه بسا باشد كه از براى شغل مهمّى مى‌دود كه خارها به پاى او خلد و الم آن را نيابد.

[١] ق،(سورۀ ٥٠)،آيۀ ٣٥.

[٢] سجده،(سورۀ ٣٢)،آيۀ ١٧.

[٣] توبه،سورۀ ٩)،آيۀ ٧٢.

[٤] محجة البيضاء،ج ٨،ص ٨٧.و احياء العلوم،ج ٤،ص ٢٩٤.