معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٩٧ - آداب و شروط تعلّم

فروتنى مى‌كند و حلواهاى ايشان را مى‌خورد و دين ايشان را ضايع مى‌كند خدا نام او را بر طرف كند و اثر او از ميان علما قطع نمايد.

علامت صنف سيم آن است كه:پيوسته شكسته و محزون است و بيدارى را شعار خود ساخته،جامه عبادت پوشيده و در ظلمتهاى شب به عبادت پروردگار كوشيده،و عبادت مى‌كند از براى خدا،و از تقصير خود خائف و ترسان،و هميشه از اعمال خود مضطرب و لرزان است.خدا را مى‌خواند و مى‌ترسد كه دعاى او را نشنود.و متوجه است به اصلاح نفس خود.و بيناست به اوصاف اهل زمان.و گريزان است از دوستان و برادران.خدا محكم كند اعضا و جوارح او را بر عمل كردن.و عطا فرمايد به او امان و آسايش در روز قيامت. [١]

سوم آنكه:آنچه را فهميد و دانست به آن عمل كند،كه هر كه به علم خود عمل نكرد آنچه را دانسته فراموش مى‌كند،و هر كه به علم خود عمل كند خدا به او كرامت مى‌فرمايد علم آنچه را نمى‌داند.

از حضرت امام زين العابدين-عليه السّلام-مروى است كه:«علمى كه به آن عمل نشود زياد نمى‌كند از براى صاحبش مگر كفر و دورى از خدا را». [٢]

و از حضرت پيغمبر-صلّى اللّه عليه و آله-مروى است كه فرمودند:«كه اهل دوزخ متأذّى مى‌شوند از بوى عالمى كه به علم خود عمل نكرده باشد.و فرمودند اشد مردم از جهت حسرت و پشيمانى كسى است كه ديگرى را به خدا خوانده باشد و او قبول نموده و به آن سبب داخل بهشت شود و آن شخص خواننده خود به جهت ترك عمل به آنچه دانسته بود داخل دوزخ گردد». [٣]

بلى:

چون علمت هست خدمت كن كه زشت آيد بر دانا گرفته چينيان احرام و مكّى خفته در بطحا
چهارم آنكه:حقوق معلم خود را بشناسد،و ادب او را نگاهدارد،و فروتنى و خشوع نسبت به او به جا آورد،و در برابر او سخنى را بر او ردّ نكند،و به دل او را دوست دارد،و اگر بد او مذكور شود ردّ كند،و اگر نتواند برخيزد،و حقوق او را فراموش نكند،زيرا كه او پدر معنوى و والد روحانى اوست و حقوق او از ساير آباء بيشتر است.و همچنين ملاحظه ادب و احترام ساير علما را بكند،خصوصا كسانى كه از علم