معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٢٠٣ - نقش قوّه خياليّه و واهمه و عاقله
نابرده رنج گنج ميسر نمىشود
مزد آن گرفت جان برادر كه كار كرد
يافته بودند كه اميد رحمت بى دست آويزى طاعت و عبادت حمق و سفاهت است.
آرى:
شبان وادى ايمن گهى رسد به مراد
كه چند سال به جان خدمت شعيب كند
[١]
آيات و اخبار در فضيلت رجاء
و ما ابتدا بعضى از احاديث و آياتى كه در فضيلت رجاء و اميدوارى رسيده بيان مىكنيم و بعد از آن بيان اينكه رجاى بى طاعت،غرور و حماقت است مىنمائيم.
پس مىگوئيم بدان كه:آيات و اخبارى كه باعث رجاء و اميدوارى مىشود و ترغيب به آن مىنمايد بىنهايت است،و آنها بر چند قسماند:
قسم اول:آيات و اخبارى كه در آنها نهى شده است از يأس و نوميدى از رحمت خدا،چنانچه گذشت.
قسم دوم:احاديثى كه به خصوص رجاء و اميدوارى رسيده،چنانكه مروى است كه:
«مردى در حالت نزع بود و حضرت امير المؤمنين-عليه السّلام-بر بالين او حاضر بودند،عرض كرد كه خود را مىيابم كه از گناهان ترسان،و به رحمت پروردگار اميدوارم.حضرت فرمود كه:در اين وقت اين ترس و اميد در دل بنده جمع نمىشود مگر اينكه خدا او را به آنچه اميد دارد مىرساند و از آنچه مىترسد ايمن مىكند». [١]
و از حضرت رسول-صلّى اللّه عليه و آله-مروى است كه فرمودند:«در روز قيامت خداوند عالم به بنده مىفرمايد كه:چه چيز مانع شد تو را از اينكه تو منكر را ديدى و نهى از آن نكردى؟اگر در اين وقت عذر آورد كه پروردگارا!به تو اميدوار بودم و از مردم مىترسيدم.خدا مىفرمايد كه:اين گناه تورا آمرزيدم». [٢]
و باز از آن حضرت منقول است كه:«مردى را داخل جهنم كنند،پس در آنجا هزار سال معذّب باشد،روزى فرياد كند كه يا حنّان يا منّان.خداوند عالم به جبرئيل مىفرمايد:
[١] سنن ابن ماجه تحت رقم ٤٢٦١ و احياء العلوم،ج ٤،ص ١٢٥.
[٢] احياء العلوم،ج ٤،ص ١٢٦.و سنن ابن ماجه،رقم ٤٠١٧.و محجّة البيضاء،ج ٧،ص ٢٥٤.