معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٤٢٥ - آداب انفاق شونده

و از همه بهتر فقراى اقارب و خويشان و ذوى الارحام‌اند.و انفاق به ايشان صله رحم است.و ثواب آن را بجز خدا كسى نمى‌داند.

و در بعضى احاديث وارد است كه:«صدقه كسى قبول نيست كه خويش او محتاج باشد و او به ديگرى دهد». [١]

و در روايتى وارد است كه:«افضل صدقات،عطا كردن به خويشى است كه عداوت داشته باشد با آدمى، [٢]زيرا كه:آن موجب مخالفت نفس،و به خلوص نيّت اقرب است».

فايده
آداب انفاق شونده

بدان كه همچنان كه از براى دهنده عطايا،آدابى است كه مذكور شد،از براى فقير نيز آدابى چند است:

اول آنكه:آنچه را گرفت در آن اسراف نكند.و به غير مصارف ضروريّه نرساند.و حبس نكند.

دوم آنكه:شكر خدا را كند.و حقّ آن شخص دهنده را نيز بشناسد،و او را دعا و ستايش كند.

حضرت صادق-عليه السّلام-فرمود:«خدا لعنت كند كسانى را كه سدّ راه خير مى‌كنند.شخصى عرض كرد كه:كيان‌اند؟فرمود:مردى است كه كسى به او نيكى كند و او كفران نعمت او را كند.و اين باعث شود كه آن شخص به ديگرى نيكى نكند». [٣]

سوم آنكه:هرچه به او بدهند حقير نشمرد.و مذمت كسى را كه داده است نكند.و اگر بر عيبى از او مطلع شود بپوشاند.و اگر به او چيزى ندهد بد او را نگويد،و ملامت او را نكند.

چهارم آنكه:از مالى كه حرمت داشته باشد و شبهه‌ناك باشد اجتناب نمايد.پس از كسى كه مال او حلال نيست،يا بيشتر مال او حرام است،يا از حرام احتراز نمى‌كند چيزى قبول نكند.

پنجم آنكه:زيادتر از قدر ضرورت و احتياج را قبول نكند.

ششم آنكه:علانيه و بر ملأ سؤال نكند،به خصوص از كسى كه اگر نخواهد بدهد خجالت كشد.