معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٤٣٥ - آداب ميهمان
و مطلق مردم نيز ثواب و فضيلت دارد.
و مستحب است كه مهمانى خويشان و همسايگان را فراموش نكند.و كسى را كه بداند مهمانى رفتن بر او شاق است تكليف نكند.و زود غذا را حاضر كند.
و در حديث است كه:«شتاب در هر كارى از شيطان است مگر در پنج چيز كه شتاب در آنها طريقۀ پيغمبر خداست:طعام آوردن از براى مهمان.و برداشتن ميّت.و شوهردادن دختر باكره.و ادا نمودن قرض.و توبه از گناه». [١]
و نيز سنّت است كه:«طعام را به قدر كفايت حاضر كند.نه كمتر باشد كه موجب نقص آبرو و مروّت است.و نه زيادتر كه تضييع مال و اسراف است.و با مهمان گشادهروئى و خوشكلامى نمايد.و در وقت رفتن،تا در خانه،او را مشايعت كند».
و در خدمتكردن،از ميهمان تقاضاى كار نكند.
آداب ميهمان
و از براى مهمان نيز آدابى است چند.از آن جمله اينكه:دعوت برادر مؤمن را به ميهمانى اجابت كند.و فرق ميان غنى و فقير نگذارد.بلكه به فقير زودتر وعده دهد.و بعد مسافت،مانع وعده دادن او نشود،مگر اينكه بسيار دور باشد.
و حضرت پيغمبر-صلّى اللّه عليه و آله-فرمود كه:«حاضر و غايب امت خود را وصيّت مىكنم كه اجابت دعوت مسلم را كنند،اگر چه به قدر پنج ميل راه باشد». [٢]
و هرگاه روزه سنّتى داشته باشد آن را عذر قرار ندهد،بلكه اگر ببيند كه او به چيزى خوردن خوشحال مىشود افطار كند و ثواب آن افطار بيش از روزه خواهد بود.
و از حضرت امام جعفر صادق-عليه السّلام-مروى است كه:«هر كه روزه باشد و بر برادر دينى خود وارد شود و نگويد روزهام و افطار كند،خدا ثواب يك سال روزه به جهت او مىنويسد». [٣]
و بايد غرض او از مهمانى رفتن،شكم پرستى نباشد،بلكه غرض او اكرام برادر مؤمن خود و متابعت سنّت پيغمبر-صلّى اللّه عليه و آله-باشد.و اگر بداند كه:ميزبان از جمله فسّاق و يا ظلمه است،يا غرض او از ضيافت،مباهات و خود نمائى است،سزاوار آن است كه:وعده ندهد.
[١] محجة البيضاء،ج ٣،ص ٣٩.و احياء العلوم،ج ٢،ص ١٥.
[٢] فروع كافى،ج ٦،ص ٢٧٤،ح ٤.
[٣] من لا يحضره الفقيه،ج ٢،ص ٨٤،ح ١٧٩٨.