معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٧٥٧ - خلوت و عزلت و فوايد آن

برادران دگرگون شد و تنهايى دل و اطمينان خاطر بهتر شد». [١]

«و فرمود كه:كم كن آشنايان و شناسندگان خود را و بيگانه شو از آنهايى كه مى‌شناسى». [٢]

و نيز از آن حضرت منقول است كه فرمود:«گوشه نشين در حصن خدا متحصن است و در حفظ و حمايت او محفوظ است.پس خوشا به حال او اگر در ظاهر و باطن از همه كس جدا و بيگانه باشد». [٣]

عيسى بن مريم فرمود:«زبان خود را نگاهدار از براى تعمير دل خود.و در خانه خود بنشين و بگريز از ريا كارى و فضول معاش.و گريه كن بر گناه خود.و فرار كن از مردم همچنان كه از شير واقعى فرار مى‌كنى.به درستى كه پيش از اين،مردم دوا بودند و حال مرض و دردند». [٤]

ربيع بن خثيم گويد كه:«اگر توانى در موضعى باشى كه تو كسى را نشناسى و كسى هم تورا نشناسد چنان كن.و در گوشه نشينى محافظت اعضا و جوارح است از معاصى.و استراحت دل است.و سلامتى زندگانى است.و شكستن اسلحه شيطان است.و دورى از هر بدى است.و فراغت خاطر است.و هيچ پيغمبرى و وصىّ پيغمبرى نيست مگر اينكه در زمانى گوشه نشينى و عزلت اختيار كرده،يا در ابتداى زمان خود،يا در آخر آن». [٥]

و امّا فوايد عزلت:پس بسيار است،چون فراغت از براى عبادت و ذكر خدا و ياد او و انس به مناجات خدا و سير در ملكوت آسمان‌ها و زمين و خلاصى از كثرت معاصى و آموختن اخلاق بد از مردم و مسامحه در امر به معروف و نهى از منكر و استخلاص از فتنه و فساد مردم و مخاصمه و شرّ و ايذاى ايشان و قطع طمع مردم از او و خلاصى از نگاه كردن به اهل ظلم و فسق و جهّال و احمقان و غير اين‌ها.

و از بعضى ديگر از علما ظاهر مى‌شود كه:مخالطه با مردم و آمد و شد با ايشان.از عزلت افضل است.و آن نيز به جهت اخبارى است كه على الظّاهر دلالت بر آن مى‌كند.

و فوايدى كه بر آن مترتّب مى‌گردد.

و امّا اخبار،مثل آنچه از پيغمبر رسيده كه:«مؤمن با مردم الفت مى‌گيرد و مردم با او الفت مى‌گيرند.و خيرى نيست در كسى كه الفت با مردم نمى‌گيرد». [٦]