معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٨٨٨ - اسرار باطنيّه مقدّمات و اعمال حجّ
مجالسى كه در آن ياد خدا مىشود». [١]
و از حضرت امام به حقّ ناطق،جعفر بن محمّد الصادق-عليه السّلام-حديثى وارد است كه متضمّن عمدۀ اسرار و دقايق حجّ است.و خلاصۀ آن اين است كه فرمود:
«چون اراده حجّ كنى پس دل خود را خالى كن از هر چه آن را از خدا مشغول مىكند، و پردۀ ميان تو و خدا مىگردد.و همۀ امور خود را به خدا واگذار.و در جميع امور خود بر او توكّل كن.و سر تسليم بر قضاى او نه.و وداع كن دنيا و استراحت و خلق را.و حقوق مردم را كه بر ذمّه توست ادا كن.و اعتماد مكن بر زاد و راحله و رفقا و خويشان و جوانى و مال خود،كه بر هر كدام اعتماد كنى وبال تو مىشود.و چنان مهيّاى سفر شو كه اميد بازگشتن نداشته باشى.و با رفقا نيكو سلوك كن.و اوقات نمازهاى واجبى و سنّتهاى نبوى را مراعات كن.پس به آب توبه خالص از همۀ گناهان غسل كن.و جامۀ صدق و صفا و خضوع و خشوع را در بر كن.و از هر چه تورا از ياد خدا باز مىدارد و از اطاعت او مانع مىگردد احرام بند.يعنى:بر خود حرام كن و لبّيك گو.يعنى:اجابت كن نداى خدا را اجابتى صاف و صادق،و پاك و خالص از براى خداى-تعالى-و چنگ در عروة الوثقى زن.و در دل خود با ملائكه در حول عرش طواف كن،چنان كه با جسم خود با مسلمين در دور خانه طواف مىكنى.و به هروله از هوا و هوس خود فرار كن.و از حول و قوّۀ خود بيزار شو.چون به منى رسى تمنّاى هر چه از براى تو حلال نيست از دل بيرون كن.و در عرفات،اعتراف به تقصيرات خود كن.و عهد يگانگى خدا كه در نزد توست تازه ساز.و در هنگام ذبح قربانى،حلقوم هوا و هوس و طمع را قطع كن.و در وقت انداختن جمرات،شهوات نفسانيّه و خساست و دنائت و صفات ذميمه را از خود بينداز.و چون سر خود را تراشى همۀ عيوب باطنيّه و ظاهريّه را از خود بتراش.و چون در حرم خدا داخل شوى و پا به خانه خدا نهى در كنف امان الهى و ستر و حفظ او داخل شو.و تعظيم صاحب خانه و جلال و عزّت او را در دل خود ثابت كن.و در«استلام حجر»به جهت عظمت و سلطنت او خاضع شو.و چون طواف وداع كنى ماسواى خدا را وداع كن.و چون به صفا رسى باطن و ظاهر خود را از براى لقاى الهى صاف كن،و در عهد و محبّت خود ثابت بايست تا روز قيامت.و بدان كه:خداى-تعالى-حجّ را واجب نكرده و آن را نسبت به خود نداد.و پيغمبر-صلّى اللّه عليه و آله-شريعت مناسك را نياورد مگر از براى اشاره كردن به مرگ و بعث و قبر و حشر و قيامت». [٢]
[١] رك:محجة البيضاء،ج ٢،ص ١٩٦.
[٢] مصباح الشّريعة،باب ٢٢،ص ١٤٢.