معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٩٢ - حكمت در مقابل جربزه و جهل

موافقت با سكّان قدس«عالم جبروت»[١]به هم مى‌رساند.

و از جمله علوم معرفت خداوند-سبحانه و تعالى-است،كه سبب ايجاد عالم «علوى»و«سفلى»است.همچنان كه در«حديث قدسى»[٢]وارد است كه:«كنت كنزا مخفيا فاحببت ان اعرف،فخلقت الخلق لكى اعرف»[٣]يعنى:«گنجى بودم پنهان،خواستم كه شناخته شوم،پس مخلوقات را خلق كردم تا مرا بشناسند».

علاوه بر اينكه علم،خود في نفسه لذيذ و محبوب و مرغوب و مطلوب است،لذت و ابتهاجى كه از براى اهل معرفت حاصل است هرگز از براى غير ايشان ميسّر نيست،و سرور و انبساطى كه از فهميدن مسأله‌اى از مسائل علميه هم مى‌رسد از هيچ يك از لذات جسميه حاصل نمى‌شود.

و از جمله فوائد علم در دنيا،عزت و اعتبار در نزد اخيار و اشرار،و شرف و احترام در نزد جميع طوايف انام است.حكم علما در نزد پادشاهان ذوى الاقتدار،مطاع،و اقوال ايشان در پيش سلاطين كامكار لازم الاتباع.و حكيم مطلق-جل شانه-به حكمت كامله خود«طباع» [١]جميع خاص و عام را«مجبول»[٤]فرموده است بر تعظيم اهل علم و احترام ايشان و اطاعت و انقيادشان،بلكه ساير حيوانات از بهايم و سباع كه مطيع انسان و مسخر در تحت قدرت ايشان‌اند نيست مگر به آنچه مخصوص به آن است از قوه ادراك و تميز.و اگر به ديده تحقيق نظر كنى و از احوال افراد مردم تفحص نمائى مى‌بينى كه هر كه بر ديگرى تفوّق و زيادتى دارد خواه در جاه و منصب و خواه در مال و دولت يا غير اين‌ها،سبب اختصاص او به زيادتى ادراك و تميزى است كه در اوست