و قطع رحمى كه حرام است،اين است كه:به گفتار،يا كردار،ايذاء به او برسانى.و با او رفتار ناشايست كنى،يا سخن ناخوش نسبت به او بگوئى،كه دل او شكسته گردد.يا او را احتياجى و ضرورتى باشد به سكنائى يا لباسى يا خوراكى يا نحو آن و تو قدرت بر رفع احتياج او داشته باشى و زيادتر از قدر ضرورت خود را متمكن باشى و از او مضايقه كنى.

يا ظالمى نسبت به او ظلمى كند و تو بتوانى آن را دفع كنى و كوتاهى نمائى.يا از راه كينه و حسد از او كناره كنى و دورى جوئى،و بدون عذر«مسموع» [١] در وقت مرض عيادت او نكنى.و چون از سفر آيد به ديدن او نروى.و چون او را مصيبتى روى دهد به تعزيه او حاضر نشوى،و امثال اين‌ها.و جميع اين‌ها قطع رحم است.و صله رحم ضدّ آنها است،كه خود را از سخن درشت و كردار زشت نسبت به او نگاه دارى.

صفت هشتم:عقوق والدين و مذمّت آن

و بيچاره كسى كه عاق پدر يا مادر باشد.نه در دنيا خير مى‌بيند و نه در آخرت.و نه از عمر خود بر مى‌خورد،و نه از عزّت.يك لقمه نانى به دل خوش از گلوى او فرو نمى‌رود.و يك شربت آبى گوارا به كام او نمى‌رسد.و جميع آيات و اخبار بى‌شمارى كه در خصوص ذم قطع رحم وارد شده است به مذمّت آن نيز دلالت مى‌كند.

حق-سبحانه و تعالى-مى‌فرمايد:« وَ قَضىٰ رَبُّكَ أَلاّٰ تَعْبُدُوا إِلاّٰ إِيّٰاهُ وَ بِالْوٰالِدَيْنِ إِحْسٰاناً إِمّٰا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمٰا أَوْ كِلاٰهُمٰا فَلاٰ تَقُلْ لَهُمٰا أُفٍّ وَ لاٰ تَنْهَرْهُمٰا وَ قُلْ لَهُمٰا قَوْلاً كَرِيماً » خلاصه معنى اينكه:حكم فرمود پروردگار به اينكه جز او را پرستش مكن و بندگى ننماى.و نسبت به پدر و مادر احسان و نيكى به جاى آور،چنانچه يكى از ايشان يا هر دو در نزد تو به سنّ پيرى برسند،افّ بر روى ايشان مگوى.و چنانچه از تو چيزى خواهش نمايند ايشان را رد مكن.و با ايشان سخن شايسته گوى». [٢]

و از حضرت پيغمبر-صلّى اللّه عليه و آله-مروى است كه:«زنهار!حذر كنيد از عقوق پدر و مادر،به درستى كه:بوى بهشت از هزار ساله راه شنيده مى‌شود،و با وجود اين نمى‌شنود آن را كسى كه عاق باشد.و نه كسى كه قطع رحم كرده باشد.و نه پير زناكار.و نه كسى كه از راه تكبّر جامۀ خود را بكشد». [٣]

و فرمود:«هر كه صبح كند،در حالتى كه پدر و مادر بر او غضبناك باشند،داخل

[١] شنيده شده،(اينجا به معنى قابل توجه است).

[٢] اسراء،(سورۀ ١٧)،آيۀ ٢٣.

[٣] كافى،ج ٢،ص ٣٤٩،ح ٦.