و همچنين اگر طعام او،يا خانه او،يا فرش او،حرام يا شبهه‌ناك باشد،يا در آن موضع،مرتكب معصيتى شوند،مثل اينكه ظرف طلا يا نقره باشد،يا مشتمل بر غنا يا ساز بوده باشد،يا ميزبان مرتكب اسراف شده باشد،يا در آنجا لهو و لعب و هرزه‌گوئى يا غيبت مسلمى شود،در همه آنها اولى وعده ندادن است.و در بسيارى از صور آن، حرام است.

و از حضرت صادق-عليه السّلام-مروى است كه:«سزاوار مؤمن نيست كه در مجلسى بنشيند كه در آن معصيت خدا بشود و نتواند منع كند. [١]

و كسى كه ناچار شود از اينكه به سفره ظالمى حاضر شود،تا تواند كم چيزى بخورد.و ميل به غذاهاى خوب نكند.

و از جمله آداب مهمان،آن است كه:چون داخل خانه ميزبان شد،ميل به صدر نكند،بلكه به هر جا كه اتفاق افتد بنشيند.و اگر صاحب خانه جائى به او بنمايد همان جا بنشيند.و مقابل درى كه زنان از برابر آن گذرند ننشيند.و بسيار نگاه به موضعى كه طعام از آنجا مى‌آورند نكند.و ابتدا با كسانى كه نزديك او نشسته‌اند تحيّت به جا آورد.و دير به خانه ميزبان نرود،و ايشان را انتظار ندهد،بلكه در رفتن تعجيل كند.اما نه اين قدر كه مخلّ امر ايشان بشود.و وقت كار و تهيّه بر ايشان داخل نشود.

حق معلوم،و حق حصاد

چهارم:حق معلوم و حق حصاد و حد او و اوّلى عبارت است از:آنچه كه آدمى با خود قرار بگذارد كه هر روز،يا هر هفته،يا هر ماه و يا هر سال،از مال خود به فقرا بدهد.يا صله رحم به جا آورد،غير از آنچه واجب است.

و دومى عبارت است از:پشته‌اى از خرمن،يا دسته‌اى از زرع،يا كفى از گندم يا خرما يا ميوه،يا ساير محصولات،كه در وقت درو،يا ضبط محصولات،آدمى به خوشه‌چينان و فقرائى كه در آنجا حاضر مى‌شوند بدهد.

و در ثواب هر يك از اين‌ها اخبار بسيار وارد شده است.

از حضرت صادق-عليه السّلام-مروى است كه:«خداى-تعالى-مقرّر فرموده است از اموال اغنيا حقوقى چند غير از زكوة.

همچنان كه در قرآن است كه: «وَ الَّذِينَ فِي أَمْوٰالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ » . [٢]

و«حق معلوم»،غير از زكوة است.و آن چيزى است كه:آدمى قرار بدهد بر خود در

[١] كافى،ج ٢،ص ٣٧٤،ح ١.

[٢] معارج،(سورۀ ٧٠)،آيه ٢٤.