معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٤٢٤ - علاج منت گذاردن و ايذاى فقير
است مقدّم دارد پس مقدّم دارد عطاى به اهل ورع و تقوى و علم و صاحبان ايمان كامل را بر غير ايشان.
و پيغمبر-صلّى اللّه عليه و آله-فرمود كه:«بايد نخورد چيز و مال تورا مگر پرهيزكار». [١]
و ليكن بهتر آن است كه امثال اين اشخاص را امثال زكاة و صدقات واجبه عطا نكند، زيرا كه:اينها از كثافات مال است،كه اخراج مىشود.بلكه به هديه و صله ايشان را وسعت دهند.
مروى است از ائمه هدى-عليهم السلام-كه:«مستحق زكاة،مستضعفين شيعه محمد و آل او هستند،كه چندان بصيرتى نداشته باشند.اما كسانى كه صاحبان ديده بينا در دوستى ما،و برائت از دشمنان ما به مرتبه والا رسيدهاند آنها برادران دينى شما هستند.
بلكه نزديكترند به شما از پدران و مادران،كه مخالف شما باشند.پس ايشان را زكاة و صدقه ندهيد،به درستى كه شيعيان ما با ما مثل يك جسدند.و ليكن عطا كنيد به برادران صاحب بصيرت خود از وجوه برّ،و هدايا.و دامن ايشان را منزّه گردانيد از اينكه چرك اموال خود را بر ايشان بريزيد». [٢]
و بهتر آن است كه آدمى زكاة و صدقات خود را به كسانى كه پيوسته چشم ايشان به دست مردم و بالمرّه از خواستن از خداوند دورند ندهد،زيرا كه:اين چنين اشخاص از نوعى از شرك خالى نيستند.
حضرت صادق-عليه السلام-در بيان آيه مباركۀ «وَ مٰا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ إِلاّٰ وَ هُمْ مُشْرِكُونَ » يعنى:«اكثر مردم ايمان نياوردهاند مگر آنان كه مشركاند» [٣]فرمود كه:«اين مثل آن است كه كسى مىگويد:اگر فلان كس نمىبود من هلاك مىشدم.يا اگر فلان نمىبود فلان چيز به من نمىرسيد.يا عيال من ضايع مىشد.نمىبينى كه اين از براى خدا در ملكش شريك قرار داده است». [٤]
و از جمله كسانى كه بذل و عطا به آن بهتر،و ثواب آن بيشتر است،كسانى هستند كه اظهار احتياج خود را نكنند.و پرده بر روى كار خود فرونهند.و از ارباب آبرو و عزّت باشند.و از اهل تحمّل و استغنا بوده باشند.و خواهند ايشان را مردم غنى دانند.و رفتار اغنيا نمايند.
[١] محجة البيضاء،ج ٢،ص ٩٠.و احياء العلوم،ج ١،ص ١٩٦.
[٢] محجة البيضاء،ج ٢،ص ٩٣.
[٣] يوسف،(سورۀ ١٢)،آيه ١٠٦.
[٤] تفسير نور الثقلين،ج ٢،ص ٤٧٦،ح ٢٣٥.