معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ١١٣ - علامات صاحب يقين

و حضرت امام جعفر صادق-عليه السّلام-فرمودند كه:«عمل اندك با دوام و يقين، بهتر است در نزد خدا از عمل بسيار بدون يقين». [١]

و بسا باشد كه شيطان در مقام فريب انسان بر آيد و او را در نزد خود صاحب يقين وانمايد و چنان داند كه در عقايد از براى او يقين حاصل،و به آن مرتبه عظمى و اصل است.و حال اينكه نه چنين است،بلكه از براى صاحب يقين علاماتى چند است كه رسيدن به مرتبه يقين از آنها شناخته مى‌شود:

علامات صاحب يقين

اول آنكه:در امور خود التفات به غير پروردگار نكند.و مقاصد و مطالب خود را از غير او نجويد.و اعتماد او بجز او نباشد،از هر حول و قوّه بجز حول و قوه،خداوندگار بيزار،و هر قدرتى بجز قدرت آفريدگار در نظر او بى‌اعتبار و خوار،و نه كارى را از خود بيند و نه اثرى،نه خود را منشأ امرى داند و نه ديگرى،بلكه همه امور را مستند به ذات مقدس او و همه احوال را منسوب به وجود مقدس او داند،و چنان داند كه آنچه از براى او مقدر است به او خواهد رسيد.و در اين هنگام از براى او تفاوتى نخواهد بود ميان فقر،ثروت،مرض،صحت،عزت،ذلت،مدح،ذم،برترى،پستى،دولت و تهى دستى.ليكن در اين وقت چشم از وسايط پوشيده و منبع همه احوال را از يك سر چشمه مى‌بيند و او را حكيم مطلق و خير محض مى‌داند.

از حضرت امام جعفر صادق-عليه السّلام-مروى است كه:«هر كه يقين او سست و اعتقاد او ضعيف باشد خود را راضى مى‌كند كه متوسل به اسباب و وسايط شود و پيروى رسوم و عادات و گفتگوهاى مردم نمايد و سعى در امور دنيا و جمع«زخارف» [٢]اين عاريت سرا كند.به زبان اقرار مى‌كند كه هر عطا و منعى از خداست و نمى‌رسد به بنده مگر آنچه پروردگار قسمت او كرده،ولى فعل او منافى قولش است و به دل انكار مى‌كند آنچه را به زبان اقرار مى‌نمايد». [٣]

و نيز از آن حضرت مروى است كه فرمودند:«هيچ چيز نيست مگر اين كه از براى او حدى است.

بعضى عرض كردند:حد توكل چيست؟ فرمودند:يقين.