معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ١١٤ - علامات صاحب يقين
عرض شد كه:حدّ يقين چيست؟ فرمود:آن است كه با وجود خدا از هيچ چيز نترسد». [١]
دوم آنكه:در همه اوقات در نهايت ذلت و انكسار در خدمت پروردگار بوده و روز و شب مشغول بجا آوردن خدمت او،و پنهان و آشكار در بندگى و اطاعت او، همگى اوامر شريعت حقه را امتثال نمايد،و از جمله نواهى او اجتناب كند،خلوت خاطر را از غير ياد او خالى سازد،و خانه دل را از جز محبت او پردازد،و دل او جز ياد حق را فراموش،و زبانش از غير نام او خاموش گردد،زيرا كه صاحب يقين خود را پيوسته در پيشگاه شهود حضرت حق حاضر،و او را به همه اعمال و افعال خود مطلع و ناظر مىبيند.
پس هميشه غريق عرق خجلت و شرمندگى،و قرين حيا و سرافكندگى خواهد بود، و بجز آنچه رضاى خدا در آن است نخواهد پرداخت.و بالجمله يقين او به اينكه خداوند عالم بر جميع اعمال و افعال او آگاه و هر عملى را محاسبه و جزائى است همراه، دائم او را در مقام اطاعت و فرمانبردارى مىدارد.و يقين او به آنچه حق-سبحانه و تعالى- به او عطا فرموده از انواع نعمتهاى ظاهريه و باطنيه پيوسته او را قرين شرمسارى و رديف شكر گزارى مىسازد.و از يقين به آنچه پروردگار در دار قرار از سرور و بهجت و عيش و راحت به بندگان عطا مىفرمايد هميشه در مقام طمع و اميدوارى خواهد بود.و از يقين به اينكه اختيار هر امرى در قبضه اقتدار و قدرت حق است و از آنچه از او صادر مىشود موافق عنايت و مطابق حكمت و مصلحت است پيوسته در محل صبر و رضا و خوشنودى از قضا،و از تبدلات احوال،تغييرى در حال او راه نخواهد يافت.و به سبب يقين او به سر آمدن ايام حيات و آنچه بعد از مردن است از زحمات و عقبات،روز و شب در حزن و اندوه.و به جهت يقين او به فناى دنيا و پستى آن،متاع دنيوى در نظر او خوار و بىاعتبار خواهد بود.
همچنان كه حضرت صادق-عليه السّلام-فرمودند كه:«در گنجى كه حضرت خضر به موسى-على نبينا و آله و عليهما السلام-خبر داد لوحى بود كه در آن نوشته بود عجب دارم از كسى كه يقين به مرگ داشته باشد چگونه فرحناك مىگردد.و عجب دارم از كسى كه يقين به قضا و قدر الهى داشته باشد چگونه غمناك مىشود.و عجب دارم از كسى كه يقين به بى وفايى دنيا دارد چگونه دل به آن مىبندد و به آن مطمئن مىگردد» [٢]و از يقين او به قدرت و عظمت آفريدگار دايم در مقام«دهشت»[١]و«هيبت»[٢]
[١] كافى،ج ٢،ص ٥٧،ح ١.
[٢] كافى،ج ٢،ص ٥٩،ح ٩.(از امام هشتم-عليه السّلام-).