معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٣٩٨ - طريقه معالجه صفت حرص،و تحصيل ملكۀ قناعت
مىطلبى،تمام آنچه در دنيا هست تو را سير نخواهد كرد،و كفايت تورا نخواهد نمود». [١]
كاسه چشم حريصان پر نشد
تا صدف قانع نشد پر در نشد
حضرت امام محمد باقر-عليه السّلام-فرمود كه:«زنهار،چشم نينداز به بالاتر از خود،و نگاه به آن مكن.و به معيشت پيغمبر خدا نظر كن،كه خوراك او جو بود.و شيرينى او تمر بود.و هيزم او پوست درخت خرما،اگر به دست او مىآمد». [٢]
و از آن حضرت مروى است كه:«هر كه قناعت كند به آنچه خدا به او مىدهد غنىترين مردم است». [٣]
و حضرت امام جعفر صادق-عليه السّلام-فرمود كه:«هر كه از خدا به اندك معيشتى راضى شود خدا نيز به اندك عملى از او راضى مىشود». [٤]
و از آن حضرت مروى است كه:«خداى-تعالى-مىفرمايد:من چون بر بنده مؤمن تنگ مىگيرم محزون مىشود و حال اينكه او را به من نزديكتر مىكند.و هر گاه او را معيشت مىدهم فرحناك مىگردد و حال اينكه او را از من دورتر مىكند». [٥]
و فرمود كه:«هر چه ايمان بنده زيادتر مىشود تنگى معاش او بيشتر مىگردد». [٦]
و اخبارى كه در فضيلت قناعت رسيده است از حد و حصر متجاوز است و همين خبر مشهور كافى است كه:
«عزّ من قنع و ذلّ من طمع»يعنى:«هر كه قانع شد بر مسند عزت پا نهاد.و هر كه را خار طمع در دامن آويخت به چاه مذلت افتاد». [٧]
به قناعت كسى كه شاد بود
تا بود محتشم [٨]نهاد بود
و انكه با آرزو كند خويشى
افتد از خواجگى به درويشى
فصل:طريقه معالجه صفت حرص،و تحصيل ملكۀ قناعت
طريقه معالجه مرض حرص،تحصيل قناعت و ازاله مرض حرص است.و تحصيل صفت قناعت،آن است كه:ابتدا تأمل كند در زحمت جمع مال،و تصديع آن،و آفات
[١] كافى،ج ٢،ص ١٣٨،ح ٦.
[٢] بحار الأنوار،ج ٧٣،ص ١٧٢،ح ١٣.
[٣] بحار الأنوار،ج ٧٧،ص ٩٠.
[٤] بحار الأنوار،ج ٧٣،ص ٧٥،ح ١٥.
[٥] كافى،ج ٢،ص ١٤١،ح ٥.
[٦] اصول كافى،ج ٢،ص ٢٦١،ح ٤.
[٧] غرر الحكم،ج ٤،ص ٤٧٤.و ج ١،ص ١٢١،(چاپ دانشگاه).
[٨] با حشمت و شكوه.