و مخفى نماند كه:توبه كردن از همه گناهان واجب است به اجماع جميع امت،و صريح آيات قرآنيه.چنان كه خداى-تعالى-فرمايد:« وَ تُوبُوا إِلَى اللّٰهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ».يعنى:«اى مؤمنان!همه توبه كنيد و بازگشت نماييد به سوى خدا،شايد كه رستگار شويد». [٣]

و مى‌فرمايد:« يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللّٰهِ تَوْبَةً نَصُوحاً عَسىٰ رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْ سَيِّئٰاتِكُمْ ».يعنى:«اى گروهى كه ايمان آورده‌ايد توبه كنيد به سوى خدا توبه كردنى كه نصوح باشد،شايد كه پروردگار شما بپوشاند بديهاى شما را». [٤]

و مراد از«توبه نصوح»،توبه خالص است،كه از جميع شوائب و اغراض،از حبّ جاه و مال و خوف از مردمان،يا عدم قدرت بر گناه،خالى بوده باشد.

و أخبار بى‌حدّ و حصر نيز در وجوب توبه از هر گناهى وارد شده. [٥] و عقل سليم،و طبع مستقيم نيز دلالت بر وجوب آن مى‌كند،زيرا شكى نيست كه:هر چيزى كه رسيدن به سعادت أبديّه و نجات از شقاوت سرمديّه موقوف بر آن است،كه تحصيل آن واجب و لازم است.و شبهه‌اى نيست كه:سعادتى نيست بجز لقاى پروردگار،و أنس به او.پس هر كه محروم از قرب وصال،و ممنوع از مشاهده جلال و جمال ايزد متعال باشد،از جمله اشقيا،و به آتش دورى و آتش جهنم معذب است.و هيچ چيز باعث دورى و سبب مهجورى نمى‌گردد مگر معاصى و گناهان.و چاره آنها نيست مگر توبه و انابه.

پس به حكم عقل،توبه،واجب عينى است بر هر كسى كه مرتكب معصيتى شده باشد.

و چگونه توبه،واجب نباشد و حال آنكه اعتقاد به وجوب اجتناب از معاصى و مضرّات آنها از جمله ايمان است.

همچنان كه حضرت پيغمبر-صلّى اللّه عليه و آله-فرمود:«زناكار در حال زنا،زنا نمى‌كند و حال آنكه او مؤمن است». [٦]

و غرض آن حضرت نفى اصل ايمان نيست بلكه بعضى از فروع آن است،زيرا از

[١] كافى،ج ٢،ص ٤٣٢،ح ٥.

[٢] كافى،ج ٢،ص ٤٣٢،ح ٣.

[٣] نور،(سورۀ ٢٤)آيۀ ٣١.

[٤] تحريم،(سورۀ ٦٦)آيۀ ٨.

[٥] رك:كافى،ج ٢،ص ٤٣٩-٤٣٠.

[٦] احياء العلوم،ج ٤،ص ٧.و محجة البيضاء،ج ٧،ص ١٣.