و چون گويى:«لبّيك و سعديك و الخير في يديك و الشرّ ليس إليك».يعنى:اجابت كردم تو را.و به طاعت تو حاضر شدم.و همۀ خيرات در دست توست.و شرّ و بدى را در ساحت كبريائى تو راه نيست،متذكّر فرمان بردارى او شو و همۀ خيرات را از او بدان.

و چون گويى:«عبدك و ابن عبدك منك و بك و لك و إليك».يعنى:من بنده و بنده زادۀ توأم.و وجود من از توست و به سبب توست،و از براى طاعت تو خلق شده‌ام.

و بازگشت من به سوى توست،ذلّت و بندگى خود و پدر و مادر خود را ياد آور و اعتراف كن به اينكه:اوست خالق تو و مالك تو و تو اثرى از آثار او هستى.و وجود تو از اوست.و قوام تو به اوست.و ملكيت تو از براى اوست.پس تو از او هستى و او تو را وا نخواهد گذاشت و رحمت خود را از تو دريغ نخواهد داشت.پس نفس ضعيف و عاجز خود را بر آستانه مرحمت او بيفكن و امر دنيا و آخرت خود را به او واگذار.

و همچنين در امثال اين فقرات انواع اين معانى را ياد آور و منتظر فيوضات عالم اعلى باش.و خود را محافظت كن از اينكه به وساوس فاسده افتى.

و چون نيّت كنى بايد متذكّر گردى كه:حال به موقف حضور پروردگار رسيدى.

و چون تكبيرة الإحرام گويى بايد بدانى كه معنى اين است كه:خدا بزرگ‌تر و بالاتر است از اينكه وصف كرده شود.يا از هر چيزى كه تصوّر شود بزرگ‌تر است.يا از آن بالاتر است كه:ادراك عظمت او كرده شود.پس در آن وقت،تفكّر عظمت و جلال او كن و به ياد آور كه همۀ اشيا را به قدرت كاملۀ خود از كتم عدم به صحراى وجود آورد.

حضرت امام جعفر صادق-عليه السّلام-فرمود كه:«چون تكبير گويى بايد حقير شمارى در نزد كبريايى خدا هر چيزى كه ميان عرش اعلى و تحت الثّراى است.به درستى كه:خداى-تعالى-چون مطّلع شود بر بنده‌اى كه تكبير مى‌گويد و دل او غافل است، مى‌گويد:اى كاذب!آيا مرا مى‌فريبى؟قسم به عزّت و جلال خودم كه تو را از شيرينى ياد خود محروم مى‌سازم.و از نزديكى خود و شادى به مناجات خود تو را دور مى‌كنم». [١]

پس هان اى برادر!وقت نماز،دل خود را ملاحظه كن اگر شيرينى نماز را مى‌يابى و در نفس خود از نماز بهجت و سرورى ملاحظه مى‌كنى و دل خود را به مناجات خدا شاد و خرّم مى‌بينى بدان كه:تكبير تو را قبول فرمود.و اگر از لذّت مناجات و شيرينى عبادت محرومى بدان كه:خدا تو را دروغگو شناخته و از درگاه خود تو را رانده و از

[١] بحار الأنوار،ج ٨٤،ص ٢٣٠،ح ٣.