معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٤٦ - سعى در استيلاى قوه عاقله بر ساير قوا

و اگر تسلط و استيلا از براى عقل باشد،و پيوسته در صدد تحصيل معرفت الهيه،و كسب ملكات ملكيه باشى،و فكر تو مقصور بر عبادت پروردگار،و اطاعت رسول مختار،و طلب راه سعادت و وصول به مرتبه قرب حضرت آفريدگار باشد،خود را انسان حقيقى مى‌دان،كه عالم آن از عالم ملائكه مقدسه بالاتر،و رتبه‌اش از رتبه ايشان والاتر است.

سعى در استيلاى قوه عاقله بر ساير قوا

پس هر كه را از اندك هوشى بوده باشد،و دشمن نفس خود نباشد،بر او لازم است سعى در استيلاى قوۀ عقليه،و جدّ و جهد در«استيفاى» [١]سعادت ابديّه،و صرف وقت در تحصيل صفات جميله،و دفع اخلاق رذيله.و پيرامون شهوات نفسانيه و لذات جسمانيه نگردد مگر به قدر ضرورت.

پس،از غذا،«اقتصار»كند به آنچه در صحت بدن به آن احتياج،و به جهت بقاى حيات از آن لا بد و«لا علاج» [٢]است.و روزگار خود را در تحصيل الوان طعامها و اقسام غذاها ضايع و تلف نكند.و اگر هم از اين تجاوز كند،اين قدر طلبد كه موجب ذلت در نزد اهل و عيال نباشد،و زياده از اين،«وبال»، [٣]و باعث خسران«مآل» [٤]است.

و از جامه و لباس،اقتصار كند بر آنچه بدن را بپوشاند،و دفع سرما و گرما كند.و اگر از اين مرتبه درگذرد به قدرى جويد كه در نظرها خوار،و در برابر همگان بى‌اعتبار نگردد.

و از مجامعت،نخواهد مگر آنچه به آن حفظ نوع و بقاى نفس و نسل متحقق شود.

و بپرهيزد از اينكه غريق لجّه شهوات نفسانيه و گرفتار قيود و علائق دنيويه شود،و از اين جهت به شقاوت ابد و هلاكت سرمد رسد.

پس اى معشر اخوان و گروه برادران!از براى خدا بر خود رحمت آريد،و بر نفس خود ترحم كنيد،بيدار شويد پيش از آنكه همه راهها بر شما بسته شود.و راهى طى كنيد قبل از آنكه پاى شما شكسته گردد.و دريابيد خود را كه وقت در گذر است.غافل ننشينيد كه عمر كوتاه و مختصر است.چاره بسازيد پيش از آنكه ريشه اخلاق رذيله مستحكم شود،و صفات رديّه عادت گردد،و لشكر شيطان مملكت دل را تسخير كند،