شرح و تفسیر چهل خطبه نهج البلاغة - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٨٣ - عوامل قتل عثمان

بسم الله الرحمن الرحيم

درس چهلم: خطبۀ سى‌ام

من كلام له فى معنى قتل عثمان

از سخنان آن حضرت است درباره كشتن عثمان

«لَو اَمَرْتُ به لَكُنتُ قاتلاً او نَهَيتُ عَنهُ لَكُنتُ ناصِراً، غيرَ اَنَّ مَن نَصَرَه لا يَسْتَطيعُ اَن يَقولَ‌: خَذَلَهُ مَن اَنَا خيرٌ منه و مَن خَذَلَه لا يَسْتَطِيع اَن يَقول نَصَره مَن هُوَ خَيرٌ مِنّى و اَنَا جامعٌ لَكم اَمرَه: اِستأثَرَ فَاَساءَ الاَثَرَةَ و جَزِعتُم فَأسَأتُمْ الجَزَعَ و للّهِ حُكْمٌ واقِعٌ فى المُستأثِرِ والجازِعِ‌» اين فرمايش مربوط به كشتن عثمان است.

عوامل قتل عثمان

عامل مهم قتل عثمان شورش همگانى مردم بود كه حتى طرفداران عثمان در آن شركت داشتند، علت اساسى اين شورش چند چيز بود. از جمله:

١. استبداد و خودرأيى عثمان در ادارۀ امور.

٢. شركت دادن افراد فاسق در مشورت. از باب نمونه عبداللّه بن سعد بن ابى سرح برادر رضاعى خود را كه در زمان پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم مُرتد شده بود و حضرت فرموده بود او را هر كجا يافتيد بكشيد، عثمان اين شخص را حاكم مصر قرار داد و نيز مروان حكم را كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم تبعيد كرده بود آن را باز گرداند و مشاور خود قرار داد.

٣. بيت المال مسلمانان را كه اموال زيادى در آن بود و در زمان فتوحات مسلمانان