معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٣٩٣ - فرق بين فقير و گدا و مذمت تكدّى
و فرمود:«هر كه از مردم سؤال كند و قوت سه روز خود را داشته باشد،روز قيامت خدا را ملاقات كند در حالى كه روى او استخوان خالى باشد و هيچ گوشت نداشته باشد». [١]
و فرمود كه:«هيچ بندهاى نيست كه يك در سؤال را بر خود بگشايد مگر اينكه خدا هفتاد در فقر را بر روى او مىگشايد». [٢]
و فرمود كه:«سؤال،حلال نيست مگر با فقرى كه به هلاكت انجامد،يا قرضى كه به رسوائى كشد». [٣]
روزى طايفهاى از انصار به خدمت آن بزرگوار آمدند و عرض كردند:«يا رسول الله! حاجتى به تو داريم.فرمود:بگوييد.عرض كردند:حاجت بزرگى است.فرمود:بياوريد حاجت خود را.گفتند:مىخواهيم ضامن شوى از براى ما بهشت را.حضرت سر به زير انداخت،پس سر برداشت و فرمود:ضامن مىشوم به شرطى كه شما هم ضامن شويد از احدى چيزى سؤال نكنيد.ايشان تعهد نمودند و همچنين بودند،حتى در سفر تازيانه از دست يكى مىافتاد از رفيق خود كه پياده بود سؤال نمىكرد كه تازيانه را به او دهد و خود فرود آمده برمىداشت.و اگر بر سفرهاى نشسته بودند و آب به يكى نزديك بود رفيقش از او خواهش نمىكرد كه آب را به او دهد». [٤]
و فرمود كه:«اگر يكى از شما پشته هيزم را بر پشت كشد و بفروشد و آبروى خود را نگاه دارد بهتر است از آنكه سؤال كند». [٥]
در روز عرفه حضرت سيد الساجدين-عليه السّلام-در عرفات جمعى را ديدند كه سؤال مىكردند فرمودند:«اينها بدترين خلق خدا هستند.مردم رو به خدا آورده تضرّع مىكنند و اينها رو به مردم آورده سؤال مىكنند». [٦]
و حضرت صادق-عليه السّلام-فرمود كه:«اگر سائل بداند كه چقدر وزر و وبال دارد،احدى هر آينه از احدى سؤال نمىكند.و اگر آنكه رد مىكند بداند كه رد سائل چقدر بد است احدى سائلى را محروم و رد نمىكند». [٧]
و مخفى نماند كه منعى كه از سؤال شده در صورتى است كه ناچار و مضطر نباشد.و اما در صورت اضطرار و احتياج،شكى در جواز آن،و رخصت در آن نيست.و آنچه
[١] وسائل الشيعه،ج ٦،ص ٣٠٦،ح ٥.
[٢] بحار الأنوار،ج ٩٦،ص ١٥٦،ح ٢٩.
[٣] بحار الأنوار،ج ٩٦،ص ١٥٦ ضمن حديث ٢٩.
[٤] وسائل الشيعه،ج ٦،ص ٣٠٧،ح ٤.
[٥] وسائل الشيعه،ج ٦،ص ٣١٠،ح ١٩.
[٦] جامع السعادات،ج ٢،ص ٩٧.
[٧] وسائل الشيعه،ج ٦،ص ٣٠٩،ح ١٧.