معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٥٥٠ - شماتت كردن

صفت سيزدهم:شماتت كردن

و آن عبارت است از گفتن اينكه:فلان بلا يا فلان مصيبت كه به فلان كس رسيده از بدى اوست.و با آن سرور و شادى نيز باشد.و منشأ اين،غالبا عداوت و حسد است.و بسا باشد كه:ناشى از جهل به مواقع قضا و قدر الهى شود.و اين صفت،بسيار بد و غائله آن بى حد است.

و به تجربه،واضح،و از اخبار،ثابت است كه:هر كه شماتت كند ديگرى را به سبب بليّه‌اى كه گرفتار شده باشد،از دنيا نمى‌رود تا خود نيز به آن مبتلا گردد و ديگرى او را شماتت كند. [١]

و حضرت امام جعفر صادق-عليه السّلام-فرمود كه:«شماتت مكن برادر خود را، كه اگر چنان كنى خدا بر او رحم مى‌كند و اين بليّه را به تو نازل مى‌كند». [٢]

و فرمود كه:«هر كه شماتت كند برادر خود را به مصيبتى كه به او روى داده،از دنيا نمى‌رود مگر اينكه به آن،گرفتار گردد». [٣]

پس،چگونه كسى كه از حال خود ايمن شده در مقام شماتت ديگرى بر مى‌آيد؟! «لا تخافوا» [٤] از خدا نشنيده‌اى پس چه خود را ايمن و خوش ديده‌اى
تا نرويد ريش تو اى جان من بر دگر ساده زنخ[١] طعنه مزن
علاوه بر اينكه هر بلا و مصيبتى كه بر مسلمانى مى‌رسد كفاره گناهى از او،يا موجب رفع درجه از براى او و بلندى مرتبه او مى‌گردد.آيا نمى‌بينى كه:

هر كه در اين بزم،مقرب‌تر است جام بلا بيشترش مى‌دهند
و شكى نيست كه:ابتلاى زمرۀ اولياء،و مصائب طايفۀ انبياء از بدى افعال ايشان نبوده.پس عاقل را لازم است كه:در اين مراتب،تأمّل كنند،ابتدا بر خود بترسد و از گرفتارى خود احتراز نمايد.و بعد از آن بداند كه شماتت،باعث ايذاى برادر مسلم،و موجب عذاب آخرت است.پس تدبّر كند كه:بلا و گرفتارى،دلالت بر بدى و خارى در نزد حضرت بارى نمى‌كند،بلكه رايحه قرب درگاه الهى از آن به مشام ارباب بصيرت مى‌رسد.پس،خود را از اين صفت محافظت كن،و از اين مهلكه نجات ده.