معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٥٤٩ - اصلاح ميان مردم و فضل و ثواب آن
ملكات است.و علامت شرافت نفس و طهارت ذات است.و به اين سبب،ثواب بسيار، و فضيلت بىشمار به ازاى آن در احاديث و اخبار رسيده است.
سيّد رسل-صلّى اللّه عليه و آله-فرمودند:«فاضلترين صدقات،اصلاح كردن ميان مردمان است». [١]
و حضرت امام جعفر صادق-عليه السّلام-فرمود كه:«صدقهاى كه آن را خدا دوست دارد،اصلاح كردن ميان مردم است،هرگاه فسادى ميان ايشان واقع شود.و نزديك كردن ايشان را به يكديگر است،چون دورى و جدائى ميانشان واقع شود». [٢]
و به مفضّل،وكيل خود فرمود كه:«هرگاه نزاعى ميان دو نفر از شيعيان ما ببينى از مال من ميان ايشان اصلاح كن». [٣]
و به جهت وجوب اصلاح ميان مردم است كه دروغ گفتن در آن جايز است.
چنان كه حضرت رسول-صلّى اللّه عليه و آله-فرمود:«هر دروغى را مىنويسند مگر اينكه در جهاد بوده باشد يا دروغ بگويد ميان دو نفر كه اصلاح ميان ايشان كند». [٤]
و حضرت صادق-عليه السّلام-به ابن عمار فرمود كه:«از من به فلان اشخاص چنين و چنين بگو.ابن عمار عرض كرد كه:هرگاه غير از آنچه فرموديد سخنى ديگر از زبان شما به جهت اصلاح بگويم رواست؟فرمود:بلى،مصلح،دروغگو نمىباشد،امثال اين سخنها صلح است نه كذب». [٥]
و مراد اين است كه:اگر كسى به جهت اصلاح ميان مردم سخن غير واقعى بگويد كه اصلاح شود،اين را دروغ نمىگويند و ضرر ندارد.سبحان اللّه!اعتناى پروردگار عالم به اصلاح حال مردم تا آن حد است كه دروغ را كه از معاصى عظيمه است در اين خصوص تجويز فرموده و آن را افضل صدقات قرار داده.و قواعد قانونى چند به جهت حصول الفت مقرّر فرموده.و مفسد را به لعن و عذاب،مخصوص ساخته.و با وجود اين،چنانچه در بسيارى از ابناى روزگار مشاهده مىشود بسيارى از ارباب نفوس خبيثه به جهت پيشرفت امور دنيويّه و گذران چند روزه اين خانه عاريت اساس،افساد ميان دوستان و مسلمانان مىچينند،و آتش فتنه روشن مىكنند.بلكه چه بسا كسانى هستند كه به اندك خلاف توقّعى كه از كسى مشاهده نمودند در مقام انواع فساد بر مىآيند.
[١] جامع السعادات،ج ٢،ص ٢٨٠.
[٢] كافى،ج ٢،ص ٢٠٩،ح ١.
[٣] كافى،ج ٢،ص ٢٠٩،ح ٣.
[٤] محجة البيضاء،ج ٥،ص ٢٤٥.و احياء العلوم،ج ٣،ص ١٢٠،(با اندك تفاوتى).
[٥] كافى،ج ٢،ص ٢١٠،ح ٧.