معراج السعادة - النراقي، المولى احمد - الصفحة ٤٥٤ - خاموشى و ترك سخنان لغو و بىفايده
خواهد شد.و اينكه:سرمايۀ كسب سعادات،وقت و انفاس است.و اينكه:زبان،دامى است كه به آن مىتوان حور العين را به دام آورد)آن است كه:از مردم،مهما امكن گوشهگيرى اختيار كند.و خود را بر سكوت و خاموشى،حتى از چيزهائى كه فايدۀ كمى دارد بدارد،تا زبان او عادت كند به ترك سخنان بىفايده.و هر سخنى كه مىخواهد بگويد ابتدا در آن فكر كند و ببيند اگر فايدۀ دينى يا دنيائى دارد بگويد و الا خاموش باشد.و بعضى در دهان خود سنگى مىگذارده كه متذكّر باشد و سخن بىفايده و فضول نگويد.
فصل:خاموشى و ترك سخنان لغو و بىفايده
ضدّ تكلم به مالا يعنى،و فضول كلام،خاموشى است،يا تكلم كردن به سخنانى كه:
به آنها احتياج است،و فايدهاى بر آنها مترتب مىشود.و فوايد خاموشى،و فضيلت آن،بعد از اين در محل خود مذكور خواهد شد.
و اخبار بسيار در خصوص مدح ترك سخنان بىفايده و فضول،وارد شده است.
همچنان كه از حضرت پيغمبر-صلّى اللّه عليه و آله-مروى است كه:«علامت نيكوئى اسلام مرد،آن است كه:چيز بىفايده را ترك كند». [١]
و نيز از آن حضرت منقول است كه:«خوشا به حال كسى كه زيادتى زبانش را نگاه دارد.و زيادتى مالش را به مصرف برساند». [٢]
و ببين كه:مردم كار را چگونه بر عكس كردهاند،زيادتى مال را نگاه مىدارند،و زبان را رها مىكنند.
روزى آن حضرت فرمود:«اول كسى كه از اين در داخل مىشود مردى است از اهل بهشت.چون آن مرد داخل شد از او پرسيدند كه:ما را خبر ده به بهترين عملهاى خود،كه اميد به آن دارى.گفت:من مردى هستم كم عمل،و محكمترين چيزى كه به آن اميدوار به خدا هستم سلامتى نفس،و ترك چيزهاى بىفايده است». [٣]
به أبي ذر-ره-فرمود كه:«مىخواهى تورا ياد دهم عملى كه بر بدن سبك باشد،و در ترازوى اعمال،سنگين؟عرض كرد:بلى يا رسول الله.فرمود:خاموشى و حسن خلق و ترك امر بىفايده». [٤]
[١] بحار الأنوار،ج ٧١،ص ٢٧٧،ذيل ح ١٠.
[٢] بحار الأنوار،ج ٧١،ص ٢٨٣،ح ٣٤.
[٣] محجة البيضاء،ج ٥،ص ٢٠١.
[٤] الترغيب و الترهيب،ج ٣،ص ٥٣٣.